شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۹ سپتامبر با تصویب قطعنامه‌ای، ایران را برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کرد؛ اقدامی که فشار دیپلماتیک بر تهران را در میانه تشدید تنش‌های هسته‌ای و نظامی با غرب افزایش می‌دهد.
این قطعنامه با ۲۳ رأی موافق از مجموع ۳۵ عضو شورای حکام آژانس در نشست وین تصویب شد. روسیه، چین و نیجر با آن مخالفت کردند، هشت کشور رأی ممتنع دادند و یک کشور نیز در رأی‌گیری شرکت نکرد. پیشنهاد این قطعنامه از سوی آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ارائه شده بود.
اقدام جدید آژانس به اختلافی طولانی‌مدت درباره آثار اورانیوم کشف‌شده در چند مکان اعلام‌نشده در ایران مربوط می‌شود. کشورهای غربی معتقدند این آثار می‌تواند نشانه‌ای از فعالیت‌های هسته‌ای اعلام‌نشده ایران و احتمال وجود یک برنامه تسلیحاتی تا سال ۲۰۰۳ باشد. ایران این اتهام را رد کرده و می‌گوید برنامه هسته‌ای‌اش ماهیتی کاملاً صلح‌آمیز دارد.
شورای حکام آژانس در ژوئن ۲۰۲۵ نیز ایران را به دلیل آنچه عدم پایبندی به تعهدات پادمانی و همکاری ناکافی با آژانس عنوان شد، ناقض تعهدات خود اعلام کرده بود. قطعنامه جدید گام بعدی در همان روند است و از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، می‌خواهد قطعنامه و تصمیم‌های پیشین را به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل منتقل کند.
از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در جنگ ۱۲روزه ژوئن ۲۰۲۵، بازرسان آژانس نتوانسته‌اند به برخی تأسیسات آسیب‌دیده دسترسی پیدا کنند. آژانس همچنین می‌گوید نتوانسته وضعیت فعلی ذخایر اورانیوم ایران را به‌طور کامل راستی‌آزمایی کند. بر اساس آخرین برآورد آژانس، ایران پیش از حملات حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار داشته است؛ سطحی که از نظر فنی به غنای مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای نزدیک است، هرچند این میزان به‌خودی‌خود به معنای در اختیار داشتن سلاح هسته‌ای نیست.
ایران این تصمیم را رد کرده است. رضا نجفی، سفیر ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، قطعنامه را اقدامی سیاسی توصیف کرد و گفت حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران، دسترسی ایمن بازرسان و روند عادی راستی‌آزمایی را مختل کرده است. کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز این اقدام را استفاده از اختلال ایجادشده در روند بازرسی‌ها به‌عنوان مبنایی برای فشار سیاسی علیه تهران دانست.
گزارش شدن ایران به شورای امنیت به‌خودی‌خود به معنای اعمال فوری تحریم‌های جدید نیست، اما این روند می‌تواند زمینه را برای اقدامات بعدی شورا از جمله تحریم یا مسدود کردن دارایی‌ها فراهم کند. با این حال، تصویب اقدامات تنبیهی در شورای امنیت با دشواری جدی روبه‌روست، زیرا روسیه و چین، که از متحدان ایران محسوب می‌شوند، اعضای دائم شورا و دارای حق وتو هستند.
این تصمیم در شرایطی گرفته شده که تنش میان ایران و آمریکا بار دیگر به رویارویی نظامی کشیده شده است. آمریکا در روزهای اخیر پنج نفتکش ایرانی را هدف قرار داده و ایران نیز در واکنش به اهداف آمریکایی در منطقه حمله کرده است؛ تحولاتی که همزمانی آن با تصمیم شورای حکام می‌تواند مسیر مذاکرات و بحران هسته‌ای ایران را پیچیده‌تر کند.