عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، میگوید واشینگتن با شرایط مطرحشده از سوی تهران برای بازگشایی تنگه هرمز موافقت کرده، اما در مقابل خواستههای خود را نیز مطرح کرده است. این اظهارات در حالی بیان میشود که مذاکرات غیرمستقیم دو کشور از طریق میانجیها ادامه دارد و گزارشهای رسانههای بینالمللی از باقیماندن اختلافات اساسی حکایت دارند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر در گفتوگویی با شبکه تلویزیونی عراقی العراقیه اعلام کرد که تبادل پیامها میان تهران و واشینگتن از طریق کشورهای میانجی همچنان ادامه دارد. به گزارش خبرگزاری اروپا پرس، که این اظهارات را به مصاحبه عراقچی و گزارش خبرگزاری رسمی عراق نسبت داده است، وزیر خارجه ایران گفت ایالات متحده شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را پذیرفته، اما همزمان شرایطی را نیز مطرح کرده که از دید تهران نیازمند بررسی است. این ادعا درباره پذیرش شرایط ایران، در زمان انتشار این خبر بهطور مستقل از سوی دولت آمریکا تأیید نشده است.
محور اصلی اختلاف، چگونگی بازگشایی تنگه هرمز و ترتیب رسیدگی به مسائل امنیتی، اقتصادی و هستهای است. تهران خواهان اقداماتی از جمله رفع محدودیتهای دریایی علیه بنادر ایران و کاهش فشارهای اقتصادی است؛ در مقابل، واشینگتن خواهان آن است که پرونده هستهای ایران نیز در مرکز مذاکرات قرار گیرد. این اختلاف درباره اولویتها باعث شده است که حتی ادامه تماسهای دیپلماتیک نیز به توافق عملی منجر نشود.
طرح هفتروزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز پیشتر نیز از سوی عراقچی مطرح شده بود. بر اساس پیشنهاد تهران، در صورت پذیرفتهشدن شروط ایران، روندی برای بازگشت عبور عادی کشتیها و پایان درگیریها آغاز خواهد شد. با این حال، هنوز توافق نهایی و زمانبندی مورد قبول هر دو طرف اعلام نشده است.
اظهارات امروز وزیر خارجه ایران در شرایطی منتشر شده که رویترز در گزارشی در ۲۰ اکتبر، به نقل از مقامهای ارشد ایرانی که نامشان فاش نشده است، نوشت تهران ممکن است ادامه بنبست را راهی برای افزایش فشار سیاسی بر دولت دونالد ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا بداند. این دو گزارش لزوماً یکدیگر را رد نمیکنند: ادامه تماسهای دیپلماتیک میتواند همزمان با اختلافهای جدی و نبود توافق نهایی جریان داشته باشد. با این حال، ارزیابی درباره انگیزههای سیاسی تهران در گزارش رویترز بر منابع ناشناس متکی است و نباید آن را موضع رسمی اعلامشده دولت ایران تلقی کرد.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و اختلال در عبور نفتکشها میتواند هزینه حملونقل، بیمه دریایی و قیمت انرژی را افزایش دهد. به همین دلیل، هرگونه پیشرفت واقعی در مذاکرات میتواند بر بازارهای جهانی اثر بگذارد؛ اما تا زمانی که شروط دو طرف روشن و توافق اجرایی اعلام نشده باشد، سخنان مقامها بهتنهایی نشانه قطعی پایان بحران نیست.