پزشکیان در عین حال تلاش کرد میان پایان جنگ و تسلیم شدن در برابر آمریکا تفاوت قائل شود. او تأکید کرد که پایان درگیری به معنای پذیرش زورگویی یا عقبنشینی در برابر حملات احتمالی نیست و گفت جمهوری اسلامی در برابر آنچه «قلدری» میخواند، تسلیم نخواهد شد.
اشاره پزشکیان به مشکلات اقتصادی
بخش دیگری از سخنان رئیسجمهور به وضعیت اقتصادی کشور اختصاص داشت. پزشکیان وجود کمبودها، تورم و مشکلات ناشی از جنگ را انکار نکرد و گفت دولت در شرایط دشواری قرار دارد.
او از منتقدانی که به گفته خودش بدون اطلاع از شرایط واقعی دولت، مجلس و فرماندهان درباره وضعیت کشور اظهارنظر میکنند، انتقاد کرد و گفت کسانی که خارج از میدان قرار دارند، فشارها و دشواریهای اداره کشور در شرایط جنگی را بهطور کامل درک نمیکنند.
پزشکیان همچنین درباره تأثیر هزینههای جنگ بر مسائل اقتصادی و معیشتی هشدار داد و گفت ادامه شرایط موجود، توان دولت برای تأمین هزینههایی مانند کالابرگ، پرداخت مطالبات گندمکاران، بیمه و هزینههای مربوط به کارگران، بازنشستگان و کارمندان را محدود میکند.
اختلاف بر سر قیمت بنزین
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع قیمت بنزین پرداخت؛ مسئلهای که در هفتههای اخیر به یکی از موضوعات بحثبرانگیز اقتصادی در ایران تبدیل شده است.
پزشکیان با اشاره به هزینه بالای تأمین بنزین و قیمت فروش آن در داخل کشور پرسید چرا دولت باید بنزین را با قیمت بسیار بالاتر خریداری کند و با قیمت یارانهای در اختیار مصرفکنندگان قرار دهد.
او همچنین از محدودیتهای مالی دولت و تأثیر آن بر تأمین منابع مورد نیاز بخشهای مختلف سخن گفت.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بحث درباره افزایش قیمت یا ایجاد سهمیه جدید بنزین با نرخ آزاد، واکنشهایی را در میان برخی سیاستمداران و مقامهای جمهوری اسلامی به دنبال داشته است.
قالیباف: قدرت نظامی بدون اقتصاد کافی نیست
همزمان با سخنان پزشکیان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز درباره شرایط اقتصادی کشور هشدار داد.
قالیباف که در عراق سخن میگفت، تأکید کرد قدرت نظامی بهتنهایی برای حفظ ثبات کشور کافی نیست و اگر اقتصاد، تولید و معیشت مردم دچار مشکل شود، ادامه وضعیت موجود دشوار خواهد بود.
او گفت حتی برخورداری از قدرت نظامی بالا، بدون تأمین نیازهای اقتصادی مردم و ایجاد رشد اقتصادی، نمیتواند به دوام کشور منجر شود.
این سخنان نشاندهنده توجه همزمان مقامهای ارشد جمهوری اسلامی به دو مسئله جنگ و فشارهای اقتصادی است؛ بهویژه در شرایطی که تحریمها و محدودیتهای تجاری فشار بیشتری بر اقتصاد ایران وارد کردهاند.
تأکید دوباره پزشکیان بر توافق پیشین
پزشکیان در ادامه از تفاهمی که برای پایان دادن به جنگ میان ایران و آمریکا شکل گرفته بود نیز دفاع کرد.
او این تفاهم را به معنای شکست یا تسلیم جمهوری اسلامی ندانست و گفت در متن آن بندی وجود ندارد که نشاندهنده «وادادگی» ایران باشد. به گفته رئیسجمهور، بخش مهمی از تعهدات مطرحشده در آن توافق بر عهده طرف مقابل بوده است.
این در حالی است که روند اجرای آن تفاهم در ادامه با اختلافها و درگیریهای جدید روبهرو شد و اکنون پزشکیان بار دیگر بر ضرورت پایان دادن به جنگ تأکید کرده است.
فشارهای اقتصادی آمریکا
اظهارات پزشکیان در شرایطی مطرح شده که فشارهای اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی نیز تشدید شده است.
در چنین فضایی، موضوع تحریمها، محدودیتهای تجاری و مشکلات مربوط به صادرات نفت به یکی از نگرانیهای اصلی حکومت ایران تبدیل شده است. گزارشهای اخیر نیز از کاهش عرضه نفت ایران به خریداران چینی در پی اختلال در صادرات خبر دادهاند.
در نتیجه، سخنان پزشکیان درباره پایان جنگ را میتوان در کنار نگرانیهای اقتصادی دولت و تلاش برای کاهش فشارهای ناشی از ادامه درگیری بررسی کرد.
موضعی که هنوز به معنای پایان جنگ نیست
با وجود درخواست پزشکیان برای پایان جنگ، سخنان او به خودی خود به معنای اعلام رسمی پایان درگیری میان ایران و آمریکا نیست. رئیسجمهور ایران از تمایل خود برای پایان دادن به جنگ سخن گفته و همزمان تأکید کرده است که این تصمیم را نباید به معنای تسلیم در برابر آمریکا تفسیر کرد.
به این ترتیب، محور اصلی سخنان تازه پزشکیان، تلاش برای پایان دادن به جنگ از موضعی است که او آن را «قدرت و عزت» میداند؛ در حالی که همزمان مشکلات اقتصادی و فشارهای ناشی از ادامه بحران، بخش مهمی از سخنان او را تشکیل میدهد.