همزمان با تشدید تحریم‌ها، محدودیت‌های مالی و اختلال در مسیرهای واردات، گزارش‌ها از افزایش کمبود دارو و دشوارتر شدن توان خرید بیماران در ایران حکایت دارد؛ به گفته انجمن داروسازان ایران، حدود ۸۰۰ قلم دارو در کشور با کمبود مواجه است که نزدیک به ۹۰ مورد از آنها در گروه داروهای اساسی و نجات‌بخش قرار دارند.
دسترسی به دارو در ایران در ماه‌های اخیر با مشکلات بیشتری روبه‌رو شده و هم کمبود برخی اقلام و هم افزایش قیمت داروها، فشار مضاعفی بر بیماران و نظام سلامت وارد کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی، حدود ۸۰۰ قلم دارو در ایران در حال حاضر با کمبود مواجه است و نزدیک به ۹۰ مورد از این اقلام، داروهای اساسی و حیاتی محسوب می‌شوند. هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران، گفته است حدود ۴۰۰ قلم از داروهای دچار کمبود در داخل کشور تولید می‌شوند؛ موضوعی که نشان می‌دهد تولید داخلی نیز به دلیل وابستگی به مواد اولیه، تجهیزات و برخی مواد وارداتی، از اختلالات زنجیره تأمین مصون نمانده است.
مشکل تنها به کمبود فیزیکی دارو محدود نمی‌شود و افزایش قیمت نیز دسترسی بیماران به درمان را دشوارتر کرده است. بر اساس گزارش رسانه دولتی مهر که در گزارش الجزیره نقل شده، قیمت گاباپنتین طی یک سال حدود ۲۲۰ درصد افزایش یافته، قیمت استامینوفن ۳۷۵ درصد، آموکسی‌سیلین ۲۸۵ درصد و فلوکستین ۱۰۰ درصد بالا رفته است. قیمت انسولین نیز در برخی موارد به حدود شش برابر سال گذشته رسیده است؛ افزایشی که برای بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن می‌تواند به معنای دشوارتر شدن ادامه درمان باشد.
صنعت داروسازی ایران طی سال‌های گذشته تلاش کرده وابستگی به واردات را کاهش دهد و ظرفیت تولید داخلی مواد مؤثره، تجهیزات و داروهای نهایی را افزایش دهد، اما همچنان برای برخی مواد اولیه، تجهیزات پزشکی، داروهای خاص و اقلام کمیاب به واردات وابسته است. محدودیت‌های بانکی و دشواری انتقال ارز نیز می‌تواند روند تأمین این اقلام را پیچیده‌تر کند. اگرچه دارو و کالاهای بشردوستانه معمولاً به صورت مستقیم هدف تحریم قرار نمی‌گیرند، محدودیت‌های مالی و حمل‌ونقل می‌تواند هزینه و دشواری واردات آنها را افزایش دهد.
همزمان با تشدید فشارهای اقتصادی و تحریم‌های آمریکا علیه ایران، محدودیت‌های تجاری و مالی نیز افزایش یافته است. رویترز گزارش داده که فشار اقتصادی آمریکا در هفته‌های اخیر به شکل گسترده‌تری بر منابع ارزی، تجارت نفت و دسترسی ایران به شبکه مالی بین‌المللی اثر گذاشته است. این فشارها در شرایطی ادامه دارد که جنگ و محدودیت‌های دریایی نیز مسیرهای تجاری و تأمین کالا را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
مقام‌های ایرانی در عین حال تأکید دارند که صنعت دارویی کشور همچنان فعال است و قرار نیست نظام تأمین دارو فروبپاشد. مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، گفته است ایران در مقایسه با سال گذشته با کمبودهای کمتری روبه‌رو است، هرچند برای این ادعا آمار مقایسه‌ای ارائه نشده است. او همچنین اعلام کرده که در جریان حملات اخیر، ۴۴ شرکت فعال در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی آسیب دیده‌اند و شماری از کارکنان این بخش کشته یا زخمی شده‌اند.
پزشکان و فعالان حوزه سلامت اما درباره پیامدهای این وضعیت هشدار داده‌اند. به گفته یک پزشک متخصص در تهران که نامش فاش نشده، افزایش قیمت حتی برای برخی داروهای تولید داخل به مانعی جدی برای بیماران تبدیل شده است. بدهی شرکت‌های بیمه به داروخانه‌ها نیز یکی دیگر از مشکلات زنجیره تأمین عنوان شده و رسانه‌های داخلی میزان این بدهی را حدود هشت کوادریلیون ریال اعلام کرده‌اند. نگرانی درباره تأمین برخی واکسن‌ها نیز افزایش یافته و گزارش‌هایی درباره توقف واردات واکسن روتاویروس و احتمال تأثیرگذاری محدودیت‌های وارداتی بر واکسن آنفلوانزا منتشر شده است.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت دارو در کنار تورم و کاهش قدرت خرید می‌تواند بیش از آنکه صرفاً مسئله‌ای اقتصادی باشد، به یک چالش جدی برای سلامت عمومی تبدیل شود؛ به‌ویژه برای بیماران مبتلا به سرطان، دیابت، بیماری‌های خودایمنی، صرع و سایر بیماری‌هایی که قطع یا تغییر مداوم دارو می‌تواند روند درمان آنها را مختل کند.