وزارت دادگستری آمریکا کیفرخواست تکمیلی ۱۴ فقرهای علیه ۱۷ عضو موسسه مبنا در ایران منتشر کرده و آنها را به مشارکت در یک شبکه گسترده سرقت سایبری متهم کرده است. دادستانهای آمریکایی میگویند این شبکه صدها دانشگاه، دهها شرکت و چند نهاد دولتی را هدف قرار داده و بخشی از عملیات آن به درخواست سپاه پاسداران و دیگر نهادهای ایرانی انجام شده است. تمامی این موارد در مرحله اتهام هستند و متهمان تا زمان اثبات جرم در دادگاه بیگناه فرض میشوند.
وزارت دادگستری ایالات متحده از گسترش یکی از پروندههای قدیمی مرتبط با فعالیتهای سایبری منتسب به ایران خبر داده است. بر اساس کیفرخواستی که ۱۸ اوت از حالت محرمانه خارج شد، ۱۷ فرد مرتبط با موسسه مبنا، یک شرکت مستقر در ایران، با مجموعهای از اتهامات مرتبط با نفوذ غیرمجاز به شبکههای رایانهای و سرقت داده روبهرو شدهاند.
طبق ادعای دادستانهای آمریکایی، موسسه مبنا از دستکم سال ۲۰۱۳ شبکهای از هکرها و پیمانکاران سایبری را برای دسترسی به اطلاعات علمی، دانشگاهی و اختصاصی در خارج از ایران به کار گرفته بود. وزارت دادگستری میگوید بخشی از این فعالیتها برای سپاه پاسداران و بخشی دیگر برای مشتریان دولتی و دانشگاهی ایران انجام شده است.
دامنه اهداف ادعایی بسیار گسترده بوده است. کیفرخواست از ۱۴۴ دانشگاه در آمریکا، ۱۷۸ دانشگاه در کشورهای دیگر، دستکم ۴۲ شرکت آمریکایی، ۱۱ شرکت خارجی، حداقل پنج نهاد فدرال یا ایالتی آمریکا و دو سازمان غیردولتی نام میبرد. وزارت دادگستری همچنین میگوید حسابهای بیش از ۱۰۰ هزار استاد در سراسر جهان هدف قرار گرفت و حدود هشت هزار حساب ایمیل دانشگاهی با موفقیت مورد نفوذ قرار گرفت.
بر اساس این پرونده، اعضای شبکه با استفاده از روشهایی مانند فیشینگ هدفمند تلاش میکردند نام کاربری و رمز عبور استادان را به دست آورند و سپس به کتابخانهها، مقالات، پایاننامهها، کتابهای الکترونیکی و سایر منابع علمی دسترسی پیدا کنند. دادستانها میزان اطلاعات دانشگاهی و مالکیت فکری خارجشده از سامانههای قربانیان را دستکم ۳۱.۵ ترابایت اعلام کردهاند.
وزارت دادگستری آمریکا همچنین مدعی است بخشی از اطلاعات بهدستآمده از طریق دو وبسایت با نامهای Megapaper.ir و Gigapaper.ir در اختیار مشتریان داخل ایران قرار میگرفت. یکی از این خدمات، بنا بر کیفرخواست، حتی امکان استفاده مستقیم از حسابهای هکشده استادان برای دسترسی به کتابخانههای دانشگاههای خارجی را فراهم میکرد.
پرونده تنها به دانشگاهها محدود نیست. دادستانها میگویند حسابهای کارکنان نهادهایی از جمله وزارت کار آمریکا، کمیسیون فدرال تنظیم مقررات انرژی، ایالتهای هاوایی و ایندیانا، سازمان ملل متحد و یونیسف نیز هدف قرار گرفته یا مورد نفوذ واقع شدهاند.
یکی دیگر از بخشهای کیفرخواست به حمله سایبری علیه شبکه HBO مربوط میشود. وزارت دادگستری میگوید بهزاد مصری و چند نفر دیگر از متهمان در نفوذ به سامانههای این شرکت نقش داشتهاند؛ عملیاتی که در پروندهای جداگانه با سرقت اطلاعات اختصاصی و تلاش برای دریافت حدود شش میلیون دلار بیتکوین از HBO مرتبط دانسته شده است.
از ۱۷ متهم فعلی، ۹ نفر پیشتر در سال ۲۰۱۸ تحت پیگرد قرار گرفته بودند و کیفرخواست تازه هشت متهم دیگر را به پرونده اضافه کرده است. پرونده اولیه نیز همان زمان با تحریم موسسه مبنا و متهمان از سوی وزارت خزانهداری آمریکا همراه شده بود.
وزارت خارجه آمریکا همزمان برای دریافت اطلاعاتی که به یافتن پنج نفر از متهمان منجر شود، تا سقف ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرده است. افراد مورد نظر شامل بهزاد مصری، مجتبی گلکوهی، آرمان کحزادیان، کیوان فیاض و صابر شهبازی بلوچ هستند.
نمایندگی ایران در سازمان ملل تا زمان انتشار گزارش رویترز به درخواست این خبرگزاری برای اظهار نظر درباره اتهامات جدید پاسخ نداده بود. تهران در سال ۲۰۱۸ اتهامات مشابه آمریکا درباره موسسه مبنا را رد کرده بود.
وزارت دادگستری آمریکا تأکید کرده که موارد مطرحشده در کیفرخواست صرفاً اتهام هستند و دادگاه هنوز درباره مسئولیت کیفری هیچیک از متهمان حکم نداده است. به همین دلیل، در تیتر و متن خبری بهتر است از عبارتهایی مانند «متهم کرد»، «به ادعای دادستانها» و «بر اساس کیفرخواست» استفاده شود.