آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی محرمانه که پیش از نشست شورای حکام در اختیار کشورهای عضو قرار گرفته، بار دیگر از جمهوری اسلامی خواسته است درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود توضیح فوری ارائه کند.

این نخستین گزارش آژانس درباره برنامه هسته‌ای ایران از زمان آغاز جنگ در اسفند سال گذشته به شمار می‌رود.

بر اساس این گزارش، آژانس هنوز نتوانسته است محل دقیق ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران را که پس از حملات نظامی به تاسیسات هسته‌ای از دسترس بازرسان خارج شده‌اند، راستی‌آزمایی کند.

در سند منتشرشده تاکید شده است اجرای کامل تعهدات جمهوری اسلامی در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) ضروری و فوری است و تهران نمی‌تواند اجرای توافق‌های پادمانی را متوقف کند.

آژانس همچنین اعلام کرده جمهوری اسلامی تاکنون هیچ توضیحی درباره وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای پایین و همچنین اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد ارائه نکرده است؛ موادی که تنها یک گام فنی تا سطح مورد نیاز برای تولید سلاح هسته‌ای فاصله دارند.

در گزارش آمده است عدم دسترسی آژانس به این مواد برای مدت طولانی، نگرانی‌های جدی در زمینه اشاعه هسته‌ای و پایبندی ایران به تعهدات بین‌المللی را افزایش داده است.

آژانس هشدار داده است که از دست رفتن «تداوم آگاهی» نسبت به محل و وضعیت این مواد هسته‌ای، توانایی بازرسان برای ردیابی و نظارت بر آنها را به شدت محدود کرده است.

همزمان، گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع دیپلماتیک نشان می‌دهد نگرانی درباره احتمال استفاده پنهانی از این ذخایر برای اهداف غیرصلح‌آمیز نسبت به قبل از جنگ افزایش یافته است.

برآوردهای کارشناسی حاکی از آن است که بخش عمده ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران احتمالا در مجتمع هسته‌ای اصفهان نگهداری می‌شود و بخش‌هایی نیز در تاسیسات فردو و نطنز قرار دارند.

به گفته دیپلمات‌های آشنا با این پرونده، هرچه این مواد برای مدت بیشتری خارج از نظارت مستقیم آژانس باقی بمانند، خطر انحراف احتمالی آنها به سمت اهداف نظامی افزایش خواهد یافت.

این موضوع اکنون به یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر دستیابی به هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن تبدیل شده است.