انتشار تصاویری از سوی ارتش اسرائیل از مجموعه‌ای از تونل‌های زیرزمینی منتسب به علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، بار دیگر توجه‌ها را به وجود شبکه‌ای پیچیده از پناهگاه‌های مخفی در مرکز تهران جلب کرده است. بر اساس این تصاویر و تحلیل‌های انجام‌شده با استفاده از ابزارهای آنلاین، این مجموعه زیرزمینی به طول تقریبی پنج کیلومتر در زیر مناطق حساس پایتخت ساخته شده است.

طبق گزارش‌ها، این شبکه تونل از زیر مناطق مسکونی، مدارس و مراکز درمانی عبور می‌کند و چندین ورودی مختلف در نقاط گوناگون مرکز تهران دارد.

هزینه‌ای ده‌ها هزار میلیارد تومانی

بر اساس برآوردهای رسمی که پیش‌تر از سوی مقام‌های شهری تهران منتشر شده، هزینه ساخت هر کیلومتر تونل مترو در پایتخت بین پنج تا شش هزار میلیارد تومان است. با در نظر گرفتن این رقم، ساخت شبکه‌ای به طول پنج کیلومتر می‌تواند دست‌کم بین ۲۵ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان هزینه داشته باشد.

با توجه به محرمانه بودن پروژه و الزامات امنیتی آن، برخی کارشناسان معتقدند هزینه واقعی این مجموعه احتمالا بسیار بیشتر از این برآوردها بوده است.

عمق پناهگاه؛ ۵۰ متر زیر زمین

بررسی تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد هسته اصلی این مجموعه در عمق حدود ۴۰ تا ۵۰ متری زیر زمین ساخته شده است. این بخش از مجموعه دقیقا در زیر مرکز درمانی «شهید شوریده» قرار دارد؛ مرکزی پزشکی که در نزدیکی مجموعه حکومتی پاستور و ساختمان ریاست‌جمهوری واقع شده است.

این مرکز درمانی از سال ۱۳۶۴ فعالیت می‌کند و به وزارت جهاد کشاورزی وابسته است، اما در عمل بخشی از مجموعه حکومتی پاستور محسوب می‌شود.

شبکه‌ای از ورودی‌ها در نقاط مختلف شهر

بر اساس تصاویر و اطلاعات منتشرشده، این مجموعه دارای چندین ورودی در نقاط مختلف مرکز تهران است.

یکی از ورودی‌ها در زیر پارکینگ طبقاتی جامی در خیابان ولی‌عصر قرار دارد که درست در کنار دبستان دخترانه «هجرت» ساخته شده است. در فاصله کوتاهی از این محل نیز دبستان پسرانه «صاحب‌الزمان» قرار دارد.

ورودی دیگر این شبکه در پارکینگ طبقاتی ۱۲ فروردین در نزدیکی خیابان جمهوری اسلامی قرار گرفته است. این پارکینگ در سال ۱۳۹۶ به همراه پارکینگ جامی به عنوان دو پروژه هم‌زمان افتتاح شد.

یکی دیگر از مسیرهای دسترسی این مجموعه زیر مسجد توحید در نزدیکی میدان پاستور قرار دارد؛ نقطه‌ای که در مجاورت دبستان پسرانه «شهید کدخدایی» واقع شده است.

همچنین در نزدیکی درمانگاه «کریمه اهل بیت» و داروخانه ۲۹ فروردین ارتش نیز یکی از ورودی‌های احتمالی این شبکه گزارش شده است.

غربی‌ترین ورودی این تونل‌ها نیز در محدوده خیابان سپه و کمالی در نزدیکی یک مدرسه فوتبال و مجتمع‌های مسکونی قرار دارد.

پروژه‌ای مخفی در زیر پایتخت

با توجه به سرعت معمول حفاری تونل در تهران که حدود ۱۰ متر در روز برآورد می‌شود، ساخت چنین شبکه‌ای دست‌کم حدود ۵۰۰ روز زمان نیاز داشته است. با این حال برخی تحلیلگران معتقدند با توجه به سطح محرمانگی پروژه و نیاز به تجهیزات ویژه، زمان واقعی ساخت احتمالا بسیار طولانی‌تر بوده است.

انتشار این تصاویر و اطلاعات بار دیگر بحث درباره پروژه‌های زیرزمینی محرمانه در پایتخت ایران را به موضوعی مورد توجه در فضای رسانه‌ای و سیاسی تبدیل کرده است.

طبق تحلیل تصاویر، مسیر شبکه تونل تقریبا چنین مسیری دارد:

• مرکز اصلی: زیر مرکز درمانی شهید شوریده در مجموعه پاستور

• شرق: پارکینگ طبقاتی جامی در خیابان ولیعصر

• شمال: پارکینگ طبقاتی ۱۲ فروردین در خیابان جمهوری

• غرب: محدوده خیابان سپه و کمالی

• جنوب غرب: حوالی میدان حر و درمانگاه کریمه اهل بیت

این نقاط در مجموع شبکه‌ای به طول حدود ۵ کیلومتر در مرکز تهران ایجاد می‌کنند.