امارات متحده عربی پس از آنکه تهران را به شلیک دو موشک بالیستیک با هدف تردد دریایی متهم کرد، اعلام کرد تمام فعالیتهای تجاری، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند. ایران ارزیابی امارات درباره هدف قرار گرفتن کشتیرانی را رد کرده است؛ اقدامی که میتواند فشار اقتصادی قابلتوجهی بر تهران وارد کند، زیرا دبی یکی از مهمترین مسیرهای تجارت خارجی ایران به شمار میرود.
روابط اقتصادی ایران و امارات بار دیگر تحت تأثیر تشدید تنشهای امنیتی در خلیج فارس قرار گرفته است. دولت امارات روز چهارشنبه اعلام کرد همه مبادلات اقتصادی و مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف میکند؛ تصمیمی که پس از گزارش وزارت دفاع این کشور درباره شناسایی دو موشک بالیستیک منتسب به ایران گرفته شد.
وزارت دفاع امارات گفته است ارزیابیهای این کشور نشان میدهد دو موشک مورد نظر با هدف تردد دریایی شلیک شده بودند، اما هر دو پیش از برخورد با هدف در دریا سقوط کردند. ساکنان امارات نیز ابتدا هشدار تلفنی درباره احتمال تهدید موشکی دریافت کردند و پس از رفع خطر، از آنان خواسته شد فعالیتهای عادی خود را از سر بگیرند.
تهران این روایت را نپذیرفته است. وزارت خارجه ایران ادعای مطرحشده از سوی امارات درباره هدف گرفتن ترافیک دریایی را «بیاساس» توصیف کرده است. بنابراین در خبر باید انتساب حمله به ایران همچنان بهعنوان ادعای رسمی امارات مطرح شود، نه یک واقعیت اثباتشده مستقل.
در واکنش به این تحولات، عفرا الحمِلی، مدیر ارتباطات راهبردی وزارت خارجه امارات، اعلام کرد تمام تجارت، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران متوقف شده است. او در عین حال گفت ابوظبی همچنان به گفتوگو و همکاری برای حفظ صلح و ثبات منطقه متعهد است.
تصمیم امارات از نظر اقتصادی اهمیت ویژهای دارد. دبی یکی از مهمترین شریانهای تجاری ایران بوده و سالها بهعنوان مرکز انتقال کالا، سرمایه و خدمات مالی میان ایران و بازارهای جهانی عمل کرده است. به همین دلیل، طولانی شدن محدودیتهای تازه میتواند فشار بیشتری بر تجارت خارجی و دسترسی شرکتهای ایرانی به شبکههای منطقهای وارد کند.
روابط تهران و ابوظبی پیش از این نیز به دلیل حوادث دریایی در تنگه هرمز متشنج شده بود. شرکت ملی نفت ابوظبی، ADNOC، در هفتههای اخیر از چند مورد حمله به شناورهای خود در هرمز خبر داده و امارات ایران را مسئول برخی از این حوادث دانسته است. تهران مسئولیت حملات به شناورهای ADNOC را نپذیرفته است.
در یکی از حوادث ماه ژوئیه نیز امارات اعلام کرده بود دو نفتکش مرتبط با این کشور در تنگه هرمز هدف موشک قرار گرفتهاند؛ حادثهای که به گفته ابوظبی یک کشته و چند زخمی برجای گذاشت. تنشهای دریایی از آغاز جنگ، مسیر هرمز را به یکی از مهمترین کانونهای بحران منطقه تبدیل کرده است.
تصمیم تازه امارات همزمان با پایان مهلت ۶۰ روزه ایران و آمریکا برای دستیابی به توافقی گستردهتر گرفته شده است. این مهلت بدون نتیجه پایان یافت و دونالد ترامپ نیز گفته در حال حاضر هیچ گفتوگویی با تهران در جریان نیست. اختلاف بر سر وضعیت تنگه هرمز و محاصره دریایی ایران همچنان از موانع اصلی کاهش تنش است.
بازارهای مالی امارات نیز به افزایش نگرانیهای امنیتی واکنش نشان دادند. شاخص بورس ابوظبی روز چهارشنبه حدود ۰.۹ درصد و شاخص دبی حدود ۰.۳ درصد کاهش یافت و سهام برخی بانکها و شرکتهای بزرگ انرژی نیز تحت فشار قرار گرفت. تحلیلگران تنش با ایران و کاهش چشمانداز توافق تهران و واشینگتن را از عوامل افزایش احتیاط سرمایهگذاران دانستهاند.
تعلیق روابط مالی و تجاری از سوی امارات، در صورت ادامهدار شدن، میتواند ابعاد اقتصادی تنش ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس را به سطح تازهای برساند؛ بهویژه در شرایطی که اختلال در هرمز پیش از این نیز تجارت منطقهای و بازار جهانی انرژی را تحت فشار قرار داده است.