دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، اعلام کرد طی حدود ده روز آینده روشن خواهد شد که آیا واشنگتن و تهران میتوانند به یک توافق برسند یا نه؛ اظهاراتی که در شرایط افزایش تنشهای منطقهای و همزمان ادامه تلاشهای دیپلماتیک، توجه گسترده رسانهها و تحلیلگران را به خود جلب کرده است.
ترامپ در سخنانی که در حاشیه یک نشست خبری بیان کرد، گفت مذاکرات با ایران همچنان جریان دارد اما پیشرفتها محدود بوده و هنوز اختلافهای اساسی پابرجاست. او تأکید کرد که دولت آمریکا ترجیح میدهد پرونده ایران از مسیر دیپلماسی حلوفصل شود، اما در صورت شکست مذاکرات، واشنگتن گزینههای دیگری نیز در اختیار دارد. به گفته او، «در حدود ده روز آینده خواهیم فهمید که آیا میتوان به توافق رسید یا خیر.»
این سخنان در حالی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر نشانههای متضادی از وضعیت مذاکرات منتشر شده است؛ از یک سو برخی مقامهای آمریکایی از ادامه گفتوگوها و وجود کانالهای دیپلماتیک خبر میدهند و از سوی دیگر، افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و استقرار تجهیزات و ناوهای بیشتر، گمانهزنیها درباره احتمال تشدید تنش را افزایش داده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، اختلافهای اصلی میان دو طرف همچنان بر سر میزان غنیسازی اورانیوم، آینده برنامه هستهای ایران و موضوع برنامه موشکی باقی مانده است. مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که هرگونه توافق باید شامل محدودیتهای قابلراستیآزمایی باشد، در حالی که تهران بارها اعلام کرده فعالیتهای هستهایاش صلحآمیز است و از حقوق خود در چارچوب قوانین بینالمللی عقبنشینی نخواهد کرد.
تحلیلگران سیاسی معتقدند تعیین بازه زمانی دهروزه از سوی ترامپ، بیشتر یک پیام سیاسی و تاکتیکی است؛ تلاشی برای افزایش فشار روانی بر روند مذاکرات و ارسال سیگنال همزمان به افکار عمومی داخلی آمریکا و طرف ایرانی. برخی کارشناسان نیز هشدار میدهند که اگر مذاکرات در این بازه زمانی به نتیجه ملموسی نرسد، احتمال افزایش تنشهای سیاسی و حتی نظامی در منطقه بالا خواهد رفت.
با این حال، هر دو طرف همچنان از ترجیح راهحل دیپلماتیک سخن میگویند. ترامپ نیز در سخنان خود تأکید کرد که رسیدن به توافق را ممکن میداند، اما در عین حال هشدار داد که نبود توافق میتواند «پیامدهایی جدی» به همراه داشته باشد.
در مجموع، اظهارات تازه رئیسجمهوری آمریکا نشان میدهد مذاکرات وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن زمان به یکی از عوامل تعیینکننده تبدیل شده و نتیجه روزهای پیشرو میتواند مسیر آینده روابط تهران و واشنگتن را شکل دهد.