در پی تشدید تنشهای نظامی در خاورمیانه، مقامهای جمهوری اسلامی تهدید کردهاند در صورت ادامه حملات ایالات متحده و اسرائیل، اجازه نخواهند داد نفتی از منطقه خاورمیانه صادر شود؛ هشداری که با واکنش تند دولت آمریکا روبهرو شده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سهشنبه ۱۹ اسفند اعلام کرد اگر حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران ادامه یابد، جمهوری اسلامی ممکن است از صادرات نفت در منطقه جلوگیری کند. این تهدید عملاً به احتمال ایجاد اختلال گسترده در جریان انتقال انرژی از خاورمیانه اشاره دارد؛ منطقهای که بخش بزرگی از نفت جهان از آن صادر میشود.
در واکنش به این هشدار، دونالد ترامپ اعلام کرد اگر ایران تلاش کند صادرات نفت را متوقف کند یا مسیر عبور نفتکشها را ببندد، ایالات متحده حملات بسیار شدیدتری علیه ایران انجام خواهد داد. او تأکید کرد مسدود شدن تنگه هرمز خط قرمز واشینگتن محسوب میشود و آمریکا اجازه نخواهد داد جریان تجارت جهانی انرژی مختل شود.
ترامپ در سخنانی در جمع اعضای حزب جمهوریخواه گفت ارتش آمریکا تاکنون ضربات سنگینی به توان نظامی ایران وارد کرده است و پیشبینی کرد درگیریها ممکن است زودتر از بازه زمانی چهار هفتهای که پیشتر مطرح کرده بود پایان یابد. او همچنین این جنگ را عملیاتی کوتاهمدت توصیف کرد که به گفته او میتواند به شکلگیری ساختاری جدید در حکومت ایران منجر شود، هرچند توضیح بیشتری درباره جزئیات این هدف ارائه نکرد.
در همین حال گزارشهایی از بازارهای جهانی نشان میدهد تهدید سپاه پاسداران نتوانسته روند کاهش قیمت نفت و رشد بازارهای سهام جهانی را متوقف کند. برخی تحلیلگران معتقدند اظهارات ترامپ درباره احتمال پایان سریع درگیریها باعث شده بازارهای مالی واکنش آرامتری نسبت به تحولات نشان دهند.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل نیز اعلام کرده هدف جنگ جاری پایان دادن به حاکمیت جمهوری اسلامی است. او در بیانیهای گفت آرمان اسرائیل این است که مردم ایران بتوانند استبداد را کنار بزنند و افزود اقدامهای نظامی انجامشده تاکنون به گفته او ضربات سنگینی به ساختار قدرت جمهوری اسلامی وارد کرده است.
در همین حال امیر سعید ایروانی سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد اعلام کرده از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند تاکنون دستکم هزار و ۳۳۲ غیرنظامی در ایران کشته و هزاران نفر دیگر زخمی شدهاند.
کارشناسان میگویند تنگه هرمز یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان به شمار میرود و حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از این مسیر عبور میکند. به همین دلیل هرگونه تهدید برای مسدود شدن این آبراه میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی، بازار انرژی و امنیت منطقهای داشته باشد.
در شرایطی که هشدارهای تهران درباره جلوگیری از صادرات نفت و تهدید واشینگتن به پاسخ نظامی شدیدتر ادامه دارد، بسیاری از تحلیلگران معتقدند بحران کنونی به مرحلهای حساس رسیده است؛ مرحلهای که هر اقدام جدید میتواند دامنه درگیریها را در منطقه گسترش داده و تاثیرات آن را فراتر از خاورمیانه به اقتصاد و سیاست جهانی بکشاند.