حملات به تأسیسات انرژی ایران، بهویژه میدان گازی پارس جنوبی، موجب جهش کمسابقه قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی شد و نگرانیها درباره بحران عرضه انرژی را تشدید کرد.
در پی حملات اسرائیل به زیرساختهای کلیدی انرژی ایران، از جمله میدان گازی پارس جنوبی و مجموعه نفتی عسلویه، بازارهای جهانی با شوک قیمتی مواجه شدند و بهای نفت و گاز بهطور چشمگیری افزایش یافت.
بر اساس گزارشها، قیمت نفت برنت در معاملات روز چهارشنبه با جهشی حدود ۲۰ درصدی، به ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسید. این در حالی است که تنها ساعاتی پیش از آن، بهای این شاخص حدود ۹۵ دلار بود و طی کمتر از ۱۲ ساعت بیش از ۱۵ دلار افزایش یافت.
همزمان، قیمت نفت شاخص آمریکا (WTI) نیز روند صعودی به خود گرفت و به حدود ۹۸ دلار در هر بشکه رسید.
افزایش قیمتها تنها به نفت محدود نماند؛ بازار گاز نیز شاهد جهشی قابلتوجه بود. قیمت گاز در اروپا با رشد ۳۵ درصدی به حدود ۷۴ یورو رسید که نشاندهنده نگرانی شدید از اختلال در تامین انرژی است.
پارس جنوبی بهعنوان بزرگترین میدان گازی ایران و یکی از مهمترین منابع گاز جهان، نقش حیاتی در بازار انرژی دارد و هرگونه آسیب به آن، اثرات فوری بر عرضه جهانی میگذارد.
در ادامه این تحولات، پاسخ نظامی سپاه پاسداران به حملات اسرائیل، تنشها را بیش از پیش تشدید کرد. در همین راستا، گزارشهایی از حمله به تأسیسات انرژی در کشورهای حوزه خلیج فارس، از جمله وارد آمدن خسارات گسترده به مجموعه «راس لفان» قطر—یکی از بزرگترین مراکز تولید گاز طبیعی مایع (LNG) در جهان—منتشر شده است.
این زنجیره حملات و واکنشها، نگرانیها درباره امنیت عرضه انرژی در سطح جهانی را افزایش داده و به عامل مهمی در جهش قیمتها تبدیل شده است.
این در حالی است که پیش از این تنشها، اخبار مربوط به افزایش تولید نفت از سوی کشورهایی مانند عربستان سعودی و عراق، باعث کاهش نسبی قیمت نفت تا حدود ۹۵ دلار شده بود؛ اما تحولات اخیر عملاً این روند را خنثی کرده است.
در همین حال، دولت آمریکا نیز برای کاهش فشار بر بازار داخلی، معافیت ۶۰ روزه از «قانون جونز» را اعلام کرده است؛ قانونی که حملونقل دریایی بین بنادر آمریکا را به کشتیهای ساخت و ثبت این کشور محدود میکند.
با وجود این اقدامات، تشدید درگیریها و حملات به زیرساختهای انرژی، مانع از کنترل بازار شده و روند صعودی قیمتها همچنان ادامه دارد.
بازتاب این بحران در بازارهای مالی نیز قابل مشاهده است؛ بهطوریکه شاخصهای بورس در آسیا با افت مواجه شدند. شاخص «کوسپی» در کره جنوبی حدود ۳ درصد کاهش یافت، «نیکی ۲۲۵» ژاپن ۲.۸ درصد افت کرد و شاخص «ASX 200» استرالیا نیز حدود ۱.۶ درصد پایین آمد.