فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا در خاورمیانه (سنتکام) اعلام کرد بامداد چهارشنبه ۱۷ تیر، در واکنش به حملات منتسب به جمهوری اسلامی علیه کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، عملیات گسترده‌ای را علیه بیش از ۸۰ هدف نظامی در جنوب ایران انجام داده است.

به گفته سنتکام، این حملات با هدف کاهش توان ایران برای تهدید کشتیرانی بین‌المللی صورت گرفته و سامانه‌های پدافند هوایی، مراکز فرماندهی و کنترل، رادارهای ساحلی، تجهیزات موشک‌های ضدکشتی و بیش از ۶۰ قایق تندرو وابسته به سپاه پاسداران در داخل یا اطراف تنگه هرمز را هدف قرار داده است.

رسانه‌های ایران بامداد چهارشنبه از وقوع چندین انفجار در مناطق جنوبی کشور، از جمله سیریک، بندرعباس، قشم و اطراف جزیره خارگ خبر دادند. برخی گزارش‌ها نیز از آسیب دیدن اسکله‌ها، شناورهای صیادی و چندین زخمی حکایت دارد.

سنتکام در بیانیه خود تأکید کرد این عملیات پاسخی مستقیم به حملات اخیر علیه سه کشتی تجاری در تنگه هرمز بوده و اقدامات جمهوری اسلامی را «نقض آشکار آتش‌بس» توصیف کرده است. مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر هرگونه نقش در این حملات را رد کرده بودند.

در واکنش، قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا اعلام کرد نیروهای مسلح ایران «پاسخی کوبنده» به حملات آمریکا خواهند داد و هشدار داد تنها مسیر امن عبور از تنگه هرمز، مسیری است که تحت مدیریت ایران قرار دارد.

هم‌زمان خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، مدعی شد در پاسخ به حملات آمریکا، مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین هدف حمله قرار گرفته است. این ادعا تاکنون از سوی منابع مستقل یا مقام‌های آمریکایی تأیید نشده است.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز با انتشار پیامی، حملات آمریکا و بازگرداندن محدودیت‌های نفتی علیه ایران را ناقض تفاهم‌نامه میان دو کشور دانست، اما اشاره‌ای به حملات منتسب به ایران علیه کشتی‌های تجاری نکرد.

در پی تشدید تنش‌ها، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، سفر خود به عراق را نیمه‌تمام گذاشت و به تهران بازگشت.

بازارهای جهانی نیز به این تحولات واکنش نشان دادند و بهای نفت برنت با بیش از سه درصد افزایش، به حدود ۷۵ دلار و ۷۶ سنت در هر بشکه رسید؛ افزایشی که نگرانی‌ها درباره امنیت صادرات نفت از تنگه هرمز را بار دیگر پررنگ کرده است.