مرجان ساتراپی، نویسنده، تصویرگر و فیلمساز ایرانی-فرانسوی که با رمان گرافیکی و فیلم انیمیشن «پرسپولیس» به شهرت جهانی رسید، در ۵۶ سالگی درگذشت. خبر درگذشت او از سوی رسانههای فرانسوی و هنری منتشر شد.
دفتر امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، با تایید این خبر در بیانیهای از ساتراپی به عنوان یکی از چهرههای برجسته فرهنگ فرانسه و هنرمندی عاشق آزادی یاد کرد که آثارش پیامهایی جهانی را به مخاطبان منتقل میکرد.
خانواده ساتراپی نیز در بیانیهای اعلام کردند که او کمی بیش از یک سال پس از درگذشت همسرش، ماتیاس ریپا، بازیگر، تهیهکننده و فیلمنامهنویس سوئدی، چشم از جهان فروبسته است. جزئیات بیشتری درباره علت مرگ او منتشر نشده است.
مرجان ساتراپی در سال ۱۹۶۹ در تهران و در خانوادهای روشنفکر به دنیا آمد. او در نوجوانی برای ادامه تحصیل به وین رفت و پس از بازگشت به ایران، در رشته هنرهای زیبا تحصیل کرد. ساتراپی بعدها به فرانسه مهاجرت کرد و فعالیت هنری خود را در این کشور ادامه داد.
شهرت جهانی او با انتشار رمان گرافیکی «پرسپولیس» رقم خورد؛ اثری سیاهوسفید و زندگینامهای که تجربههای دوران کودکی و نوجوانی او در جریان انقلاب ۱۳۵۷ و سالهای پس از آن را روایت میکرد. این کتاب با استقبال گسترده جهانی روبهرو شد و بعدها به یک فیلم انیمیشن موفق تبدیل شد که جایزه هیئت داوران جشنواره کن را به دست آورد و نامزد جایزه اسکار شد.
ساتراپی در آثار خود اغلب طنز تلخ، نگاه انتقادی و دغدغههای اجتماعی و سیاسی را با زبانی ساده و تصویری ترکیب میکرد. او پس از موفقیت «پرسپولیس»، فیلمهای دیگری از جمله «مرغ و آلو»، «صداها» و «رادیواکتیو» را نیز کارگردانی کرد.
این هنرمند در سال ۲۰۲۴ طراحی یک اثر هنری ویژه برای بازیهای المپیک پاریس را نیز بر عهده داشت؛ اثری عظیم که ورزشکاران را در کنار برج ایفل به تصویر میکشید.
مرجان ساتراپی در سالهای اخیر به یکی از صداهای شناختهشده در دفاع از آزادیهای فردی، حقوق زنان و مخالفت با استبداد تبدیل شده بود و بارها درباره وضعیت حقوق بشر در ایران موضعگیری کرده بود.
او در سال ۲۰۲۵ نشان لژیون دونور، عالیترین نشان افتخار فرانسه، را نپذیرفت و در بیانیهای از سیاستهای فرانسه در قبال جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
درگذشت مرجان ساتراپی پایان زندگی هنرمندی است که آثارش فراتر از مرزها رفت و روایت شخصی او از انقلاب، مهاجرت و جستوجوی آزادی به بخشی از حافظه فرهنگی جهان تبدیل شد.
مرجان ساتراپی علاوه بر فعالیتهای هنری، در حوزه حقوق بشر و آزادی بیان نیز فعال بود و در سالهای گذشته بارها درباره مسائل اجتماعی و سیاسی ایران اظهار نظر کرده بود.
در پی انتشار خبر درگذشت او، بسیاری از هنرمندان، نویسندگان و نهادهای فرهنگی در فرانسه و سایر کشورها از او به عنوان یکی از تاثیرگذارترین چهرههای فرهنگ معاصر ایران یاد کردند.