تحلیلگران میگویند توافق تهران و واشینگتن، نفوذ دیرینه بنیامین نتانیاهو بر سیاست ایرانِ آمریکا را با چالش جدی روبهرو کرده است.
توافق اولیه میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به جنگ، علاوه بر تغییر معادلات امنیتی خاورمیانه، ممکن است آینده سیاسی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را نیز با چالشهای جدی روبهرو کند. به گزارش رویترز، شماری از تحلیلگران، دیپلماتها و مقامهای پیشین آمریکایی معتقدند این توافق، مهمترین سرمایه سیاسی نتانیاهو یعنی توانایی تأثیرگذاری بر سیاست واشینگتن در قبال ایران را تضعیف کرده است.
نتانیاهو طی دهههای گذشته همواره خود را رهبر اسرائیلی معرفی کرده بود که میتواند سیاست آمریکا در قبال ایران را همسو با اهداف تلآویو نگه دارد. او با ایجاد روابط نزدیک با دولتهای جمهوریخواه و حضورهای مکرر در کنگره آمریکا، تلاش میکرد خود را مهمترین حلقه ارتباطی میان دو کشور در پرونده ایران نشان دهد.
با این حال، امضای توافق اخیر میان تهران و واشینگتن، به باور بسیاری از ناظران، نشان میدهد دولت دونالد ترامپ برخلاف خواستههای اسرائیل، مسیر دیپلماسی با ایران را در پیش گرفته و حاضر نیست همه سیاستهای خود را بر اساس اولویتهای تلآویو تنظیم کند.
دنیس راس، دیپلمات و مذاکرهکننده پیشین آمریکایی، معتقد است نتانیاهو اکنون میان فشارهای داخلی و سیاست جدید واشینگتن گرفتار شده است. از یک سو، بخشی از جریانهای سیاسی اسرائیل مخالف هرگونه عقبنشینی، بهویژه در لبنان، هستند و از سوی دیگر، دولت ترامپ بر کاهش تنشهای منطقهای و پیشبرد توافق با ایران تأکید دارد.
بر اساس این گزارش، جنگی که نتانیاهو امیدوار بود جایگاه او را به عنوان رهبر مقابله با ایران تثبیت کند، اکنون ممکن است به عاملی برای تضعیف موقعیت سیاسی او تبدیل شود. تحلیلگران میگویند نخستوزیر اسرائیل نه به هدف تغییر ساختار حاکمیت ایران دست یافته، نه توانسته حزبالله لبنان را از میان بردارد و نه امنیت کامل را به مناطق شمالی اسرائیل بازگرداند.
آویو بوشینسکی، از مشاوران پیشین نتانیاهو، نیز به رویترز گفت توافق آمریکا و ایران ضربهای جدی به موقعیت نخستوزیر اسرائیل وارد کرده است. به گفته او، نتانیاهو نهتنها در دستیابی به اهداف جنگ ناکام مانده، بلکه روابط نزدیک گذشته خود با دونالد ترامپ را نیز تا حد زیادی از دست داده و اکنون بیش از گذشته در عرصه بینالمللی منزوی شده است.
در همین حال، مقامهای کاخ سفید تأکید کردهاند که روابط واشینگتن و تلآویو همچنان مستحکم است، اما اختلاف دو طرف درباره نحوه برخورد با ایران و ادامه عملیات نظامی در لبنان، نشانههایی از فاصله گرفتن دیدگاههای دو متحد قدیمی را آشکار کرده است.
رویترز همچنین مینویسد دولت ترامپ در جریان مذاکرات با ایران، گفتوگوهای مستقیمی با تهران انجام داده و موضوع لبنان و آتشبس را نیز در قالب توافقی گستردهتر دنبال کرده است؛ روندی که به گفته برخی منابع دیپلماتیک، نقش اسرائیل را در تصمیمگیریهای کلیدی کاهش داده است.
در سطح منطقه نیز برخی تحلیلگران معتقدند توافق جدید میتواند روند عادیسازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل را کندتر کند. به باور آنان، جنگ غزه، ادامه تنشها در کرانه باختری و افزایش تعامل برخی کشورهای منطقه با ایران، باعث شده محاسبات سیاسی دولتهای عربی نسبت به گذشته تغییر کند.
با وجود این، نتانیاهو و مقامهای اسرائیلی همچنان تأکید دارند که امنیت این کشور در اولویت قرار دارد و تلآویو در صورت احساس تهدید، به اقدامات نظامی خود ادامه خواهد داد؛ موضوعی که میتواند در ادامه مذاکرات ایران و آمریکا به یکی از مهمترین نقاط اختلاف تبدیل شود.