خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت تنشهای ناشی از جنگ ایران و تصمیمهای اخیر دونالد ترامپ باعث افزایش بیاعتمادی متحدان سنتی آمریکا شده و روابط واشینگتن با اروپا، کشورهای خلیج فارس و متحدان آسیایی را وارد مرحلهای پرتنش کرده است.
رویترز گزارش داد همزمان با نزدیک شدن آمریکا و جمهوری اسلامی به یک مسیر احتمالی برای کاهش تنشها، پیامدهای سیاسی و راهبردی جنگ ایران ممکن است برای سالها بر روابط آمریکا با متحدانش سایه بیندازد.
این گزارش میگوید تصمیمهای اخیر دونالد ترامپ، از جمله کاهش نیروهای آمریکایی در اروپا، اختلاف با متحدان ناتو و کماهمیت جلوه دادن حملات ایران به امارات متحده عربی، نگرانیهای تازهای را درباره قابل اعتماد بودن آمریکا در بحرانهای آینده ایجاد کرده است.
به نوشته رویترز، بسیاری از متحدان سنتی واشینگتن اکنون نگراناند که آمریکا در شرایط بحرانی آینده از حمایت کامل آنها خودداری کند؛ موضوعی که باعث شده برخی کشورها بهدنبال کاهش وابستگی امنیتی و سیاسی به واشینگتن باشند.
برت برون، مشاور پیشین دولت باراک اوباما، در گفتوگو با رویترز گفت:
«رفتار بیثبات ترامپ در قبال ایران باعث تغییرات چشمگیری شده و اعتبار آمریکا در معرض خطر قرار گرفته است.»
در این گزارش آمده است تنشها میان ترامپ و کشورهای اروپایی پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه شدت گرفت؛ حملاتی که ترامپ آنها را با ادعای نزدیک بودن تهران به ساخت سلاح هستهای توجیه کرد.
رویترز مینویسد بسته شدن تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، بحران کمسابقهای در بازار انرژی ایجاد کرده و کشورهای اروپایی را که وابستگی بالایی به انرژی دارند، به یکی از اصلیترین بازندگان اقتصادی جنگ تبدیل کرده است.
اختلافها زمانی بیشتر شد که ترامپ اعلام کرد پنج هزار نیروی آمریکایی را از آلمان خارج میکند؛ اقدامی که پس از انتقاد فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، از عملکرد آمریکا در جنگ ایران انجام شد. پنتاگون همچنین استقرار موشکهای کروز تاماهاوک در آلمان را لغو کرد.
ترامپ همچنین تهدید کرده حضور نظامی آمریکا در ایتالیا و اسپانیا را کاهش خواهد داد؛ کشورهایی که در هفتههای اخیر بر سر جنگ ایران با واشینگتن اختلاف پیدا کردهاند.
رویترز نوشت کاخ سفید برخی متحدان اروپایی را متهم کرده که در جنگ ایران حمایت کافی از آمریکا انجام ندادهاند و حتی اجازه استفاده کامل از پایگاههای نظامی خود را به واشینگتن ندادهاند.
در همین حال، برخی مقامهای آمریکایی نزدیک به ترامپ پیشنهادهایی تنبیهی علیه متحدان ناتو مطرح کردهاند؛ از جمله تعلیق عضویت اسپانیا در ناتو و بازنگری در حمایت آمریکا از حاکمیت بریتانیا بر جزایر فالکلند.
کشورهای اروپایی در واکنش به این وضعیت تلاش برای تقویت توان دفاعی مستقل، همکاری نظامی داخلی و کاهش وابستگی به آمریکا را افزایش دادهاند.
تنشها تنها به اروپا محدود نشده است. رویترز گزارش داد حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به امارات متحده عربی و واکنش سرد ترامپ به این حملات، نگرانی تازهای در میان کشورهای عرب خلیج فارس ایجاد کرده است.
این گزارش همچنین به نگرانی متحدان آسیایی آمریکا اشاره میکند. کشورهایی مانند ژاپن و کره جنوبی که به انرژی عبوری از تنگه هرمز وابستهاند، اکنون نسبت به ثبات سیاست خارجی واشینگتن و میزان تعهد آمریکا به دفاع از متحدانش تردید بیشتری پیدا کردهاند.
تاکشی ایوایا، وزیر خارجه پیشین ژاپن، به رویترز گفت:
«اعتماد، احترام و انتظارات نسبت به آمریکا بهعنوان مهمترین شریک راهبردی ژاپن در حال کاهش است و این موضوع میتواند سایهای بلند بر کل منطقه بیندازد.»
رویترز در پایان نوشت چین و روسیه نیز تحولات اخیر را با دقت دنبال میکنند و تلاش دارند از شکاف میان آمریکا و متحدانش برای گسترش نفوذ خود بهره ببرند.