شاهزاده رضا پهلوی در سخنرانی مفصل خود در پارلمان سوئد با تأکید بر نقش تعیینکننده مردم در آینده ایران، اعلام کرد که هیچ نیروی خارجی نمیتواند سرنوشت این کشور را مشخص کند و این مردم ایران هستند که در نهایت مسیر تغییر را رقم خواهند زد.
او با اشاره به فضای سیاسی و امنیتی داخل ایران گفت برخلاف روایتهای رسمی درباره آتشبس، در داخل کشور «هیچ آتشبسی میان حکومت و مردم وجود ندارد» و فشارهای امنیتی همچنان ادامه دارد. به گفته او، حضور گسترده نیروهای امنیتی در خیابانها، برپایی ایستهای بازرسی و برخوردهای خشونتآمیز با شهروندان، نشانهای از ادامه سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی است.
رضا پهلوی در بخش دیگری از سخنانش، جنبش اعتراضی مردم ایران را «انقلابی علیه انقلاب ۱۳۵۷» توصیف کرد و تأکید کرد که حکومت کنونی مشروعیت خود را از دست داده است. او با اشاره به رویدادهای اخیر، از کشتار گسترده معترضان و سرکوبهای شدید انتقاد کرد و گفت هزینه این سرکوبها «فاجعهبار» بوده است.
او همچنین به موضوع قطع اینترنت و محدودسازی دسترسی مردم به اطلاعات پرداخت و آن را بخشی از تلاش حکومت برای کنترل فضای عمومی و جلوگیری از گسترش اعتراضات دانست. به گفته او، حکومت با استفاده از ابزارهای مختلف، از جمله سرکوب مستقیم و محدودیتهای ارتباطی، در تلاش است صدای مخالفان را خاموش کند.
در ادامه، رضا پهلوی هشدار داد که جمهوری اسلامی در یکی از ضعیفترین موقعیتهای خود قرار دارد و بیش از هر زمان دیگری به فروپاشی نزدیک شده است. او تأکید کرد که مردم ایران هیچگونه «اصلاحات سطحی» یا نسخههای جایگزین درون همین ساختار را نخواهند پذیرفت و خواسته اصلی آنها دستیابی به آزادی و تغییر بنیادین است.
او در بخش مهمی از سخنرانی خود به سیاستهای کشورهای اروپایی پرداخت و از آنها انتقاد کرد. به گفته او، اروپا نباید با حکومتی که بهزعم او حقوق شهروندان خود را نقض میکند، وارد تعاملات عادی شود. رضا پهلوی خواستار آن شد که کشورهای اروپایی از اعطای مشروعیت سیاسی، حمایت مالی یا فراهم کردن پناهگاه برای مقامهای جمهوری اسلامی خودداری کنند.
وی همچنین به سیاست خارجی جمهوری اسلامی اشاره کرد و آن را عامل بیثباتی در منطقه دانست. او گفت این حکومت از زمان شکلگیری خود با حمایت از گروههای نیابتی در کشورهای مختلف خاورمیانه، از جمله لبنان، عراق و یمن، نقش فعالی در گسترش تنشها داشته است. به گفته او، این سیاستها نهتنها منطقه بلکه امنیت جهانی را نیز تحت تأثیر قرار دادهاند.
رضا پهلوی در ادامه با اشاره به جنگ اوکراین، مدعی شد که جمهوری اسلامی با حمایت نظامی از روسیه در این جنگ، به یکی از عوامل تهدیدکننده امنیت اروپا تبدیل شده است.
او همچنین به شرایط اقتصادی داخل ایران پرداخت و گفت در حالی که حکومت منابع خود را صرف سیاستهای منطقهای و نظامی میکند، مردم ایران با مشکلات جدی مانند تورم، بیکاری و کاهش ارزش پول ملی روبهرو هستند.
در بخش پایانی سخنرانی، رضا پهلوی به آینده ایران پس از جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت برنامههایی برای یک «گذار باثبات» در نظر گرفته شده است. او تأکید کرد هدف این برنامهها، ایجاد یک نظام سیاسی مبتنی بر آزادی، حاکمیت قانون و توسعه اقتصادی است.
او همچنین با مقایسه مسیر تاریخی ایران، گفت اگر انقلاب ۱۳۵۷ رخ نمیداد، ایران میتوانست به کشوری مشابه کره جنوبی تبدیل شود، اما اکنون بهدلیل سیاستهای حکومت، در مسیری شبیه به کره شمالی قرار گرفته است.
این سخنرانی در شرایطی انجام شد که همزمان با تحولات منطقهای، از جمله آتشبس موقت میان ایران و آمریکا و افزایش تنشها پس از شکست مذاکرات، آینده سیاسی ایران بیش از پیش مورد توجه بازیگران بینالمللی قرار گرفته است.