فایننشالتایمز در گزارشی تحلیلی هشدار داد ادامه تنشها در خلیج فارس و بسته ماندن تنگه هرمز، جهان را به سمت کمبود واقعی انرژی و رکود اقتصادی سوق میدهد؛ بحرانی که به گفته تحلیلگران، تازه در آغاز راه است.
روزنامه فایننشالتایمز در تحلیلی تازه نوشت بازارهای جهانی همچنان امیدوارند بحران خلیج فارس بهزودی پایان یابد، اما نشانهها حاکی از ورود اقتصاد جهان به مرحلهای خطرناکتر است؛ مرحلهای که کمبود واقعی انرژی و کالاهای حیاتی میتواند به رکود جهانی منجر شود.
این گزارش میگوید پس از هفتهها جنگ، محاصره دریایی و اختلال در تردد نفتکشها، اکنون اثرات واقعی بحران به تدریج در بازارها نمایان میشود.
بر اساس این تحلیل، حدود ۸۰ روز است که عبور گسترده نفتکشها و کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع، فرآوردههای نفتی، کود شیمیایی، هلیوم و سایر مواد حیاتی از تنگه هرمز تقریبا متوقف شده است.
فایننشالتایمز تاکید کرد بسیاری از محمولههایی که پیشتر منطقه را ترک کرده بودند، به مقصد رسیدهاند؛ اما اکنون جهان با نبود کالاهایی روبهرو میشود که اساسا فرصت خروج از خلیج فارس را پیدا نکردهاند.
تحلیلگران هشدار دادهاند بحران کنونی فقط به نفت خام محدود نیست و بازار جهانی بهویژه در حوزه سوخت هواپیما، گازوئیل و محصولات پتروشیمی با کمبود جدی روبهرو خواهد شد.
نیک باتلر، مدیر پیشین بخش راهبرد شرکت بیپی، در گفتوگو با فایننشالتایمز گفته است بخش مهمی از بحران، ناشی از آسیب به زیرساختهای انرژی در خلیج فارس است؛ حملاتی که به گفته او عمدتا به جمهوری اسلامی نسبت داده میشود.
طبق این گزارش، دستکم هشت پالایشگاه مهم در منطقه خلیج فارس بهطور کامل یا جزئی از مدار خارج شدهاند و تاسیسات بزرگ گاز مایع راس لفان قطر نیز آسیب دیده است.
پیش از آغاز بحران، کشورهای خلیج فارس روزانه میلیونها بشکه فرآورده پالایششده و گاز مایع به بازار جهانی صادر میکردند؛ محصولاتی که نقش حیاتی در تامین سوخت اروپا و آسیا داشتند.
فایننشالتایمز نوشت ذخایر اضطراری کشورها تاکنون بخشی از بحران را پنهان کرده، اما این ذخایر محدود هستند و جایگزینی سریع صادرات خلیج فارس عملا ممکن نیست.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است جمهوری اسلامی همزمان با کاهش صادرات نفت، به ذخیرهسازی نفت روی نفتکشهای فرسوده در خلیج فارس روی آورده است.
بر اساس برآوردها، دهها نفتکش حامل نفت و محصولات پتروشیمی ایران اکنون در آبهای خلیج فارس متوقف ماندهاند و ظرفیت ذخیرهسازی ایران بهسرعت در حال تکمیل شدن است.
این بحران علاوه بر بازار انرژی، زنجیره تامین جهانی را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
فایننشالتایمز هشدار داد کمبود هلیوم میتواند تولید ریزتراشهها را مختل کند و کاهش صادرات مواد اولیه کودهای شیمیایی نیز خطر افت تولید مواد غذایی در جهان را افزایش میدهد.
افزایش هزینه حملونقل دریایی و اختلال در مسیرهای کشتیرانی نیز از دیگر پیامدهای بحران عنوان شده است؛ بهطوری که هزاران ملوان همچنان در آبهای خلیج فارس گرفتار ماندهاند.
در پایان این گزارش آمده است اگر بحران ادامه پیدا کند، جهان ممکن است با جهش شدید قیمت انرژی، افزایش تورم، بالا رفتن نرخ بهره و رکودی سنگین روبهرو شود.
فاتح بیرول، مدیر آژانس بینالمللی انرژی، پیشتر هشدار داده بود که جهان ممکن است وارد «بزرگترین بحران انرژی تاریخ» شود؛ هشداری که به نوشته فایننشالتایمز، اکنون بیش از هر زمان دیگری جدی به نظر میرسد.