با تأیید رسمی وزارت امور خارجه، گفتوگوهای هستهای میان ایران و ایالات متحده آمریکا قرار است روز جمعه در مسقط، پایتخت عمان، آغاز شود؛ مذاکراتی که در فضایی پرتنش و همزمان با افزایش فشارهای سیاسی و امنیتی منطقهای برگزار میشود.
اعلام برگزاری مذاکرات در عمان در شرایطی صورت میگیرد که روابط تهران و واشینگتن طی هفتههای اخیر با تنشهای لفظی، تهدیدهای متقابل و نگرانیهای فزاینده درباره آینده برنامه هستهای ایران همراه بوده است. انتخاب مسقط بهعنوان محل گفتوگو، بار دیگر نقش سنتی عمان بهعنوان میانجی مورد اعتماد دو طرف را برجسته کرده است.
بر اساس مواضع رسمی اعلامشده، محور اصلی این گفتوگوها موضوع هستهای و تلاش برای مهار تنشها از مسیر دیپلماسی است. با این حال، فضای مذاکرات تحت تأثیر اختلافنظرهای عمیق درباره دامنه و چارچوب گفتوگوها قرار دارد؛ اختلافاتی که میتواند روند دستیابی به نتیجه ملموس را دشوار کند.
تحلیلگران سیاسی معتقدند بازگشت دو طرف به میز مذاکره، بیش از آنکه نشانه نزدیکی فوری مواضع باشد، تلاشی برای جلوگیری از تشدید بحران و مدیریت پیامدهای منطقهای و بینالمللی تنشهاست. افزایش حساسیت بازارهای جهانی انرژی، نگرانی متحدان منطقهای آمریکا و فشارهای دیپلماتیک بازیگران بینالمللی، همگی عواملی هستند که بر ضرورت ادامه گفتوگوها افزودهاند.
در عین حال، انتظارات از این دور مذاکرات محتاطانه توصیف میشود. بسیاری از ناظران بر این باورند که گفتوگوهای مسقط بیش از آنکه به توافقی جامع منجر شود، میتواند زمینهساز ادامه تماسها و کاهش نسبی تنشها در کوتاهمدت باشد؛ مسیری که در صورت تداوم، احتمال باز شدن گرههای پیچیدهتر را در مراحل بعدی افزایش میدهد.
مذاکرات ایران و آمریکا در عمان را میتوان تلاشی برای زنده نگه داشتن مسیر دیپلماسی در یکی از حساسترین مقاطع روابط دو کشور دانست. هرچند فاصله مواضع همچنان قابلتوجه است، اما آغاز گفتوگوها در مسقط نشان میدهد که گزینه مذاکره، دستکم در مقطع کنونی، همچنان بر روی میز طرفین باقی مانده است.