در دومین روز مراسم تشییع علی خامنهای در تهران، جمعیت گستردهای در مصلای امام خمینی گرد آمدند؛ مراسمی که علاوه بر سوگواری، با شعارهای انتقامجویانه علیه آمریکا و دونالد ترامپ همراه شد. در همین حال، غیبت مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، در کنار تابوت پدرش توجه رسانهها را جلب کرد.
مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، روز یکشنبه در مصلای امام خمینی تهران با حضور گسترده هواداران حکومت و مقامهای ارشد سیاسی، نظامی و قضایی برگزار شد؛ مراسمی که به نوشته گاردین، ترکیبی از سوگواری رسمی، نمایش سیاسی و شعارهای انتقامجویانه بود.
بر اساس این گزارش، ایران یک هفته مراسم تشییع و آیینهای عمومی برای علی خامنهای برگزار کرده است؛ مراسمی که پس از کشته شدن او و چند عضو خانوادهاش در نخستین روز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به دلیل شرایط جنگی با تأخیر برگزار شد.
در مراسم روز یکشنبه، بسیاری از حاضران از ساعات اولیه صبح یا حتی از شب قبل در محل حضور داشتند. جمعیت با پرچمهای ایران، تصاویر خامنهای و پرچمهای سرخ نماد انتقام در محوطه مصلا گرد آمدند؛ فضایی که گاردین آن را نسبت به روز نخست مراسم، پرشمارتر و تندتر توصیف کرده است.
یکی از جنجالیترین بخشهای مراسم، سخنرانی و شعرخوانی پیش از نماز تشییع بود؛ جایی که محمد رسولی، شاعر حاضر در برنامه، با لحنی تند از انتقامگیری از دونالد ترامپ سخن گفت. گاردین نوشته است این اظهارات که در برنامهای رسمی و از پیش تنظیمشده بیان شد، با واکنش متفاوت حاضران روبهرو شد، اما بخش زیادی از جمعیت آن را تشویق کردند.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز گفت مردم در بدرقه رهبر پیشین جمهوری اسلامی دو شعار اصلی سر میدهند: «مقاومت در برابر دشمنان» و «انتقام خون رهبر کشتهشده ایران». همزمان، برخی پیامها و شعارهای نوشتهشده در محل مراسم نیز مضمون انتقامجویانه داشتند.
نماز اصلی تشییع را آیتالله جعفر سبحانی، روحانی ۹۷ ساله اهل قم، اقامه کرد. در این مراسم علاوه بر تابوت علی خامنهای، تابوت چند عضو خانواده او نیز در جایگاه قرار داشت؛ از جمله عروس او زهرا حداد عادل و نوه ۱۴ ماههاش زهرا محمدی گلپایگانی.
در کنار فضای احساسی و سیاسی مراسم، غیبت مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، یکی از مهمترین نکات مورد توجه رسانهها بود. گاردین نوشته است او برخلاف سه برادرش در مراسم دیده نشد و از زمان مرگ پدرش نیز نه در انظار عمومی ظاهر شده و نه پیام صوتی منتشر کرده است.
بر اساس همین گزارش، مجتبی خامنهای ۱۰ روز پس از مرگ پدرش به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی منصوب شده، اما طی سه ماه گذشته حضور عمومی نداشته و حتی در مراسم تشییع همسر خود نیز شرکت نکرده است. در مقابل، برادران او مصطفی، مسعود و میثم در کنار تابوت پدرشان دیده شدند.
بسیاری از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی در مراسم حضور داشتند؛ از جمله مقامهای سیاسی، نظامی و قضایی. به نوشته گاردین، حضور چهرههایی مانند اسماعیل قاآنی و احمد وحیدی نشان میداد که مقامهای ایرانی احتمالاً اطمینان داشتند آتشبس توافقشده با آمریکا شامل حمله نکردن به این مراسم میشود.
گاردین همچنین به فضای امنیتی اطراف مجتبی خامنهای اشاره کرده و نوشته است مقامهای جمهوری اسلامی گفتهاند او در حملات روز نخست جنگ آسیب دیده، اما دچار نقص عضو یا تغییر دائمی چهره نشده است. در خیابانهای اطراف مصلا، تصاویر او در کنار پدرش نصب شده بود و روحانیون کتابهایی از مجموعه سخنرانیهای او توزیع میکردند.
در بخشهایی از مراسم، شعار «نه سازش، نه تسلیم، فقط انتقام» در محوطه مصلا شنیده میشد. برخی از مردان نیز با پوشیدن کفن سفید، آمادگی خود را برای شهادت نشان میدادند؛ نمادی که در مراسم رسمی جمهوری اسلامی بارها برای نمایش وفاداری و آمادگی برای فداکاری سیاسی و مذهبی به کار رفته است.
مقامهای رسمی آمار دقیقی از تعداد شرکتکنندگان اعلام نکردند، اما بهطور غیررسمی گفته شد که بیش از دو میلیون نفر در روز نخست مراسم حضور داشتهاند. بر اساس برنامه اعلامشده، قرار است پیکر خامنهای پس از مراسم تهران به قم، سپس به دو شهر مذهبی در عراق و در نهایت به مشهد منتقل شود؛ شهری که خامنهای در سال ۱۹۳۹ در آن متولد شد.
گزارش گاردین همچنین به شکاف اجتماعی در تهران اشاره کرده است؛ در حالی که هزاران نفر در مراسم تشییع و تجمعهای شبانه شرکت داشتند، در مناطق شمالی و طبقه متوسط تهران زندگی روزمره به شکلی متفاوت جریان داشت. این گزارش مینویسد تفاوت میان کسانی که در مراسم حضور داشتند و کسانی که در آن شرکت نکردند، از نظر اقتصادی و اجتماعی چشمگیر بود.