بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه ۲۶ بهمن در سخنرانی خود در اورشلیم اعلام کرد که هرگونه توافق احتمالی میان تهران و واشینگتن باید شامل «خروج کامل ذخایر اورانیوم غنیشده از ایران» و پایان کامل توانایی این کشور برای غنیسازی باشد.
او که در کنفرانس رؤسای سازمانهای بزرگ یهودی آمریکا سخن میگفت، تصریح کرد توافقی که از نظر اسرائیل قابل قبول باشد، باید چند مؤلفه کلیدی را در بر بگیرد. به گفته نتانیاهو، نخستین شرط، انتقال همه مواد غنیشده به خارج از ایران است. دومین شرط، برچیده شدن زیرساختها و تجهیزات مرتبط با غنیسازی بهگونهای است که تهران دیگر امکان ازسرگیری این فعالیت را نداشته باشد.
نخستوزیر اسرائیل همچنین موضوع موشکهای بالستیک ایران را سومین محور اساسی هر توافق دانست و تأکید کرد که این پرونده نمیتواند خارج از چارچوب مذاکرات باقی بماند.
نتانیاهو اعلام کرد که این مواضع را در دیدار اخیر خود با دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در کاخ سفید نیز مطرح کرده است. پس از آن دیدار، ترامپ اعلام کرده بود که مسیر مذاکرات با ایران باید ادامه یابد.
نخستوزیر اسرائیل در بخش دیگری از سخنانش خواستار اعمال بازرسیهای «واقعی و مؤثر» بر برنامه هستهای ایران شد و گفت این بازرسیها نباید از پیش اعلامشده باشد، بلکه باید امکان نظارت کامل و بدون محدودیت را فراهم کند.
در همین حال، وبسایت خبری Axios گزارش داد که رهبران آمریکا و اسرائیل در دیدار اخیر خود درباره افزایش فشار اقتصادی بر تهران نیز گفتوگو کردهاند. بر اساس این گزارش، دو طرف توافق کردهاند واشینگتن برای کاهش صادرات نفت ایران به چین تلاش بیشتری انجام دهد.
تحلیل کوتاه
اظهارات نتانیاهو نشان میدهد که تلآویو در صورت احیای هرگونه توافق میان ایران و آمریکا، بهدنبال چارچوبی بسیار سختگیرانهتر از توافقهای پیشین است؛ چارچوبی که نهتنها سطح غنیسازی، بلکه اصل توانمندی فنی ایران در این حوزه را هدف قرار میدهد.
با توجه به حساسیت موضوع و پیچیدگی روابط تهران و واشینگتن، تحقق چنین شروطی میتواند مسیر مذاکرات را دشوارتر کند و فاصله دیدگاهها را افزایش دهد؛ هرچند از منظر اسرائیل، این شروط تضمینی برای جلوگیری از احیای ظرفیت هستهای ایران در آینده محسوب میشود.