قیمت نفت روز چهارشنبه برای چهارمین جلسه متوالی افزایش یافت و برنت در ۹۱ دلار و ۶۲ سنت برای هر بشکه بسته شد؛ بالاترین قیمت پایانی آن از ۲۴ ژوئیه. تعلیق روابط مالی و تجاری امارات با ایران، ادامه اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز و نبود چشمانداز روشن برای ازسرگیری مذاکرات تهران و واشینگتن، نگرانیها درباره عرضه انرژی از خاورمیانه را تشدید کرده است.
تنشهای تازه در خلیج فارس بار دیگر قیمت جهانی نفت را بالا برد. معاملات روز چهارشنبه با رشد هر دو شاخص اصلی پایان یافت؛ نفت برنت با ۶۰ سنت افزایش، معادل ۰.۷ درصد، در ۹۱ دلار و ۶۲ سنت بسته شد و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۸۹ سنت رشد به ۸۵ دلار و ۸۳ سنت رسید. هر دو شاخص بالاترین قیمت پایانی خود از ۲۴ ژوئیه را ثبت کردند.
یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمت نفت، تصمیم امارات متحده عربی برای توقف همه مبادلات مالی و اقتصادی با ایران بود. ابوظبی این تصمیم را پس از آن گرفت که وزارت دفاع امارات اعلام کرد دو موشک بالیستیک منتسب به ایران را شناسایی کرده است. مقامهای اماراتی مدعیاند این موشکها تردد دریایی را هدف گرفته بودند، اما تهران این ادعا را «بیاساس» خوانده است.
تصمیم امارات اهمیت اقتصادی ویژهای دارد، زیرا دبی یکی از مهمترین مسیرهای تجاری و مالی ایران در منطقه محسوب میشود. توقف مبادلات دو کشور علاوه بر افزایش فشار اقتصادی بر تهران، نگرانی معاملهگران را درباره تشدید بیشتر تنشهای منطقهای و تأثیر آن بر صادرات انرژی خلیج فارس افزایش داده است.
در همین حال، وضعیت تنگه هرمز همچنان از حالت عادی فاصله زیادی دارد. دادههای شرکت Kpler نشان میدهد تا ساعات اولیه سهشنبه تنها شش کشتی حامل کالا از این آبراه عبور کرده بودند؛ در حالی که یک روز قبل این تعداد ۹ فروند و میانگین روزانه ده روز گذشته حدود ۱۱ فروند بوده است. پیش از آغاز جنگ، نزدیک به یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از تنگه هرمز عبور میکرد.
واشینگتن و تهران نیز همچنان روایت متفاوتی از وضعیت این آبراه ارائه میکنند. دونالد ترامپ گفته تنگه هرمز باز و فعال است و هیچ مذاکرهای نیز در حال حاضر با ایران انجام نمیشود. در مقابل، مقامهای ایرانی میگویند تنگه همچنان بسته است و بازگشایی آن به اجرای شروط تهران از سوی آمریکا بستگی دارد.
پایان یافتن مهلت توافق موقت ایران و آمریکا بدون دستیابی به یک توافق جامع نیز بخشی از ریسک سیاسی موجود در بازار نفت است. یک مقام ارشد ایرانی پیشتر به رویترز گفته بود تهران در نتیجه بنبست دیپلماتیک آماده تغییر به یک رویکرد نظامی تهاجمیتر است، هرچند در روز سهشنبه حمله تازهای میان دو طرف گزارش نشد.
فشار بر عرضه جهانی تنها به خاورمیانه محدود نیست. صادرات نفت از بنادر غربی روسیه نیز در نیمه نخست اوت به حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که ۱۵ درصد پایینتر از برنامه اولیه بارگیری بوده است. اختلال در بندر نووروسیسک از عوامل این کاهش عنوان شده است.
در مقابل، افزایش ذخایر نفت خام آمریکا تا حدودی جلوی رشد بیشتر قیمتها را گرفت. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد ذخایر تجاری نفت خام این کشور در هفته گذشته ۴.۴ میلیون بشکه افزایش یافته و به ۴۲۸.۸ میلیون بشکه رسیده است. پالایشگاههای آمریکا نیز با نرخ استفاده ۹۷.۲ درصدی از ظرفیت فعالیت کردهاند.
با وجود این عوامل کاهنده، معاملهگران همچنان بخش قابلتوجهی از «ریسک ژئوپولیتیکی» را در قیمت نفت لحاظ میکنند. برخی تحلیلگران معتقدند باقی ماندن برنت در محدوده بالای ۹۰ دلار نشان میدهد بازار احتمال طولانی شدن بحران هرمز را جدی گرفته و در صورت تشدید بیشتر درگیری یا کاهش جریان نفت، بازگشت قیمت به محدوده سهرقمی دور از انتظار نخواهد بود.