روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی جنجالی مدعی شد آمریکا و اسرائیل در جریان طراحی سناریوهای پس از حمله به ایران، محمود احمدینژاد را بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی برای نقشآفرینی در ساختار آینده حکومت بررسی کرده بودند.
نیویورکتایمز در گزارشی اختصاصی نوشت مقامهای آمریکایی و اسرائیلی در مقطعی از جنگ اخیر ایران، سناریویی را بررسی کرده بودند که بر اساس آن محمود احمدینژاد میتوانست در دوران پس از حملات نظامی، نقشی در اداره ایران ایفا کند.
این روزنامه مدعی شد بخشی از طرح پیشنهادی اسرائیل برای «تغییر حکومت» در ایران، بر استفاده از چهرههایی درون ساختار جمهوری اسلامی متمرکز بوده که از نگاه طراحان، توانایی ایجاد شکاف در حاکمیت را داشتند.
در گزارش نیویورکتایمز آمده است حتی درباره این سناریو با احمدینژاد نیز «رایزنیهایی» انجام شده بود، اما این طرح در ادامه مسیر با تردیدها و اختلافنظرهای جدی روبهرو شد و هرگز به مرحله اجرا نرسید.
این گزارش همچنین مدعی است حمله هوایی به محل اقامت احمدینژاد در محله نارمک تهران، در روزهای ابتدایی جنگ، تنها یک حمله نظامی معمولی نبوده و بخشی از تلاش برای خارج کردن او از شرایط محدودیت و حصر خانگی محسوب میشده است.
به نوشته این روزنامه، احمدینژاد در آن حمله زخمی شد و پس از آن از حضور علنی در رسانهها و مجامع عمومی فاصله گرفت.
نیویورکتایمز تاکید کرد بخش زیادی از این اطلاعات بر پایه گفتوگو با مقامهای ناشناس آمریکایی، اسرائیلی و افراد نزدیک به احمدینژاد به دست آمده و سند رسمی مستقلی برای تایید آن منتشر نشده است.
این ادعاها در حالی مطرح میشود که محمود احمدینژاد در دوران ریاستجمهوری خود یکی از چهرههای شناختهشده ضداسرائیلی محسوب میشد و مواضع تند او درباره هولوکاست و اسرائیل بارها با واکنش شدید غرب روبهرو شده بود.
گزارش نیویورکتایمز همچنین میگوید بنیامین نتانیاهو در روزهای نخست جنگ، بارها از ضرورت تغییر حکومت در ایران سخن گفته و برخی مقامهای اسرائیلی معتقد بودند پس از حمله نظامی باید یک ساختار جایگزین برای مدیریت کشور شکل بگیرد.
در همین حال، برخی تحلیلگران و مقامهای پیشین اطلاعاتی اسرائیل نسبت به این سناریو انتقاد کردهاند.
دنی سیترینوویچ، مقام پیشین اطلاعات ارتش اسرائیل، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت ایده استفاده از احمدینژاد یا برخی گروههای قومی برای تغییر حکومت در ایران، نشاندهنده درک نادرست از ساختار قدرت در جمهوری اسلامی بوده است.
راز زیمت، پژوهشگر مسائل ایران، نیز هشدار داد تحلیلهای سادهانگارانه درباره وضعیت داخلی ایران میتواند به تصمیمگیریهای اشتباه و حتی تقویت ساختار حاکم منجر شود.
رادیو فردا در بازنشر این گزارش تاکید کرده که قادر به تایید مستقل ادعاهای مطرحشده از سوی نیویورکتایمز نیست و بخش عمده گزارش بر اساس منابع ناشناس نوشته شده است.