روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد آمریکا در مذاکرات غیرمستقیم قطر به جمهوری اسلامی پیشنهاد داده بود در ازای آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده، از ادعای کنترل تنگه هرمز و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری صرفنظر کند؛ اما تهران این پیشنهاد را نپذیرفت و همچنان بر مدیریت کامل این آبراه راهبردی اصرار دارد.
بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه طی روزهای اخیر بیش از هر چیز بر آینده تنگه هرمز و نحوه مدیریت عبور کشتیهای تجاری متمرکز بوده است. به نوشته این روزنامه، واشینگتن با میانجیگری عمان و قطر تلاش کرده راهکاری برای پایان دادن به اختلافات دو طرف بر سر این گذرگاه حیاتی انرژی پیدا کند.
این گزارش میگوید آمریکا پیشنهاد کرده بود بخشی از داراییهای مسدودشده ایران، از جمله میلیاردها دلار از منابع مالی بلوکهشده، در ازای عقبنشینی تهران از مطالبه کنترل تنگه هرمز و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری آزاد شود. با این حال، هیئت ایرانی این پیشنهاد را نپذیرفته و تأکید کرده است که تنگه هرمز باید تحت مدیریت و فرماندهی ایران باشد.
به نوشته والاستریت ژورنال، مذاکرات ابتدا بر آزادسازی حدود شش میلیارد دلار از داراییهای ایران در قطر متمرکز بود، اما با تشدید اختلافها بر سر آینده تنگه هرمز، روند گفتوگوها با پیچیدگی بیشتری روبهرو شد.
در همین حال، کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، پس از پایان مذاکرات دوحه بار دیگر تأکید کرد که تنگه هرمز «تحت فرماندهی ایران» تعریف میشود و جمهوری اسلامی از موضع خود عقبنشینی نخواهد کرد.
همزمان، قرارگاه خاتمالانبیا نیز با انتشار بیانیهای هشدار داد هرگونه دخالت آمریکا در تنگه هرمز با «واکنش سریع و قاطع» نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد.
بر اساس این گزارش، تهران قصد دارد پس از پایان دوره ۶۰ روزه تفاهمنامه با آمریکا، برای عبور شناورهای تجاری از تنگه هرمز عوارض دریافت کند؛ اقدامی که به برآورد برخی منابع میتواند سالانه دهها میلیارد دلار درآمد برای ایران ایجاد کند. آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس با این طرح مخالفت کردهاند.
والاستریت ژورنال همچنین نوشت عمان در حال بررسی طرحی جایگزین است که بر اساس آن هزینه خدمات دریایی و امنیت کشتیرانی از طریق صندوقی با مشارکت داوطلبانه شرکتهای نفتی و کشتیرانی تأمین شود؛ اما جمهوری اسلامی تاکنون با این پیشنهاد نیز موافقت نکرده است.
به گفته منابع آگاه، اختلاف بر سر آینده تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین موانع پیش روی مذاکرات تهران و واشینگتن به شمار میرود و رایزنیها برای یافتن راهحلی مورد قبول دو طرف ادامه دارد.