رؤسای جمهوری ایران و آمریکا بامداد پنجشنبه با امضای دیجیتالی «تفاهمنامه اسلامآباد»، نخستین گام رسمی برای پایان دادن به جنگ و آغاز مذاکرات جامع میان دو کشور را برداشتند.
بر اساس اعلام منابع رسمی، مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ به صورت غیرحضوری نسخه نهایی این یادداشت تفاهم را امضا کردند. تصاویر منتشرشده از سوی رسانههای دولتی ایران و همچنین کاخ سفید، امضای نسخه کاغذی این سند توسط دو رئیسجمهور را نشان میدهد.
این توافق که با میانجیگری پاکستان و قطر شکل گرفته، چارچوب اولیهای برای کاهش تنشها و آغاز گفتوگوهای فنی میان تهران و واشینگتن فراهم میکند. طبق برنامه اعلامشده، مراسم رسمی رونمایی و امضای نهایی این تفاهمنامه روز جمعه در سوئیس برگزار خواهد شد.
به گفته مقامهای پاکستانی، اجرای برخی مفاد توافق بلافاصله پس از امضای اولیه آغاز شده است. در همین راستا، بازگشایی تنگه هرمز و پایان محدودیتهای دریایی علیه ایران از جمله اقداماتی عنوان شده که در مراحل ابتدایی توافق دنبال خواهد شد.
متن منتشرشده این تفاهمنامه شامل ۱۴ بند است و بیشتر بر اصول کلی همکاری و مسیر مذاکرات آینده تمرکز دارد. با این حال، موضوعات حساس و پیچیدهای مانند آینده برنامه هستهای ایران، نحوه رفع تحریمها و سایر مسائل راهبردی به مذاکرات بعدی موکول شدهاند.
دونالد ترامپ در حاشیه نشست گروه هفت با دفاع از این توافق اعلام کرد ادامه جنگ میتوانست پیامدهای سنگینی برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد و جلوگیری از گسترش بحران، یکی از اهداف اصلی واشینگتن در دستیابی به این تفاهم بوده است.
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی نیز این توافق را به سود ایران توصیف کردهاند. محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، امضای تفاهمنامه را نشانه موفقیت تهران در مذاکرات دانست و تأکید کرد که قضاوت نهایی درباره نتایج آن در آینده مشخص خواهد شد.
بر اساس برنامه اعلامشده، دو طرف طی ۶۰ روز آینده وارد مرحله جدیدی از مذاکرات خواهند شد تا درباره پرونده هستهای، مسائل اقتصادی، امنیت منطقه و سایر موضوعات مورد اختلاف به توافقی جامع و دائمی دست یابند.