ادعای رسمی و موضع دولت کانادا
دولت Canada و بهویژه انیتا آناند، وزیر امور خارجه این کشور، رسماً اعلام کردهاند که تا زمانی که در ایران «تغییر حکومت» صورت نگیرد، روابط دیپلماتیک عادی با تهران برقرار نمیشود. این موضع در مصاحبهای با گلوب اند میل و در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ مطرح شده است.
آناند گفته است:
«ما تا زمانی که تغییر رژیم در ایران رخ ندهد، روابط دیپلماتیک برقرار نخواهیم کرد. نقطه.»
این سخنان از سوی رسانههای بینالمللی مانند رویترز نیز بهطور گسترده منتشر شدهاند و نشاندهنده تغییری قابل توجه در ادبیات رسمی دولت کانادا نسبت به جمهوری اسلامی است.
تحریمهای تازه و پیام ضمنی
کانادا همزمان با این موضع، تحریمهای جدیدی علیه هفت فرد مرتبط با حکومت ایران اعلام کرده و آنها را به «سرکوب» و نقض حقوق بشر متهم کرده است. مقامهای کانادایی گفتهاند که این تحریمها پیام روشنی است که اتاوا «اقدامات حکومت ایران برای خاموش کردن صدای مخالفان» را تحمل نخواهد کرد.
تحلیل پیامدها
۱. تغییر لحن دیپلماتیک:
پیش از این، سیاست رسمی کانادا حول محور «فشار برای احترام به حقوق بشر» و «تحریم افراد» بوده است. اما این بار، استفاده از واژهی صریح «تغییر حکومت» (regime change) — که در دیپلماسی بینالمللی حساسیت زیادی دارد — نشاندهنده افزایش شدّت مواضع اتاوا علیه تهران است.
۲. اثر بر روابط ایران–کانادا:
روابط بین دو کشور از سال ۲۰۱۲ قطع شده و اتاوا بارها گروههایی از نهادهای ایرانی را در فهرست تروریستی قرار داده و تحریمهای گسترده اعمال کرده است. این موضع جدید میتواند باعث تشدید تنشها و ادامه سیاست عدم رابطه رسمی شود.
۳. پیوند با اعتراضها و دیاسپورا:
این موضع کانادا در همان زمانی مطرح میشود که تجمع بزرگ ایرانیان در مونیخ و سایر شهرهای جهان برای مطالبه حقوق و تغییرات سیاسی برگزار شدهاند. تجمعهایی که در آنها شعارهایی علیه حکومت جمهوری اسلامی و خواستار تغییرات اساسی شنیده میشود، سبب شده تا مواضع دیپلماتیک برخی دولتها نیز صراحت بیشتری پیدا کند.