در پی اعلام دونالد ترامپ درباره آغاز مذاکرات برای پایان درگیریها با ایران، گزارشهای متناقضی از واکنش تهران به پیشنهاد آمریکا منتشر شده است. در حالی که ترامپ از نزدیک شدن دو طرف به توافق سخن گفته، برخی رسانههای غربی از افزایش سطح مطالبات ایران خبر میدهند.
به گزارش وال استریت ژورنال، نمایندگان ایران شروطی گسترده برای بازگشت به مذاکرات آتشبس مطرح کردهاند. بر اساس این گزارش، این مطالبات شامل تعطیلی پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس، پرداخت غرامت بابت حملات اخیر و ایجاد ساختاری جدید برای مدیریت تنگه هرمز است؛ ساختاری که به ایران امکان دریافت عوارض از کشتیهای عبوری را بدهد.
همچنین، درخواستهایی مانند تضمین عدم ازسرگیری جنگ، توقف حملات اسرائیل به حزبالله لبنان، لغو کامل تحریمها و حفظ برنامه موشکی ایران بدون محدودیت نیز در میان شروط مطرحشده قرار دارند. یک مقام آمریکایی این خواستهها را «غیرواقعبینانه» توصیف کرده و آن را مانعی جدی بر سر راه دستیابی به توافق دانسته است.
در همین حال، گزارشها حاکی از آن است که پیامها میان تهران و واشینگتن از طریق میانجیهای منطقهای منتقل میشود و تماس مستقیمی میان دو طرف وجود ندارد.
از سوی دیگر، رسانههای آمریکایی و اسرائیلی از ارائه یک طرح ۱۵ مادهای برای آتشبس از سوی آمریکا خبر دادهاند. واشینگتن مدعی است که ایران با برخی مفاد کلیدی این طرح، از جمله واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالا، موافقت کرده است. با این حال، هنوز شواهد مستقلی برای تأیید این ادعا ارائه نشده و مشخص نیست چه نهادی در ایران چنین تعهدی را پذیرفته است.
در همین راستا، اکسیوس گزارش داده که بنیامین نتانیاهو نسبت به احتمال دستیابی آمریکا به توافقی که به باور او امتیازات قابل توجهی به ایران میدهد، ابراز نگرانی کرده است. به گفته منابع اسرائیلی، تلآویو نسبت به واقعی بودن تمایل ایران برای پذیرش چنین توافقی تردید دارد.
در عین حال، برخی گزارشها حاکی از اختلاف نظر درباره طرف مذاکرهکننده در داخل ساختار ایران است. منابع منطقهای به سیانان گفتهاند که مقامهای ایرانی تمایل دارند بهجای استیو ویتکاف و جرد کوشنر، با جیدی ونس وارد گفتوگو شوند.
با وجود ادعای آمریکا درباره پیشرفت در مذاکرات، مقامهای ایرانی در مواضع رسمی خود ضمن رد گفتوگوهای مستقیم، تأیید کردهاند که پیشنهادهایی از طریق میانجیها دریافت کردهاند. در همین حال، ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد که همچنان شکاف قابل توجهی میان مواضع دو طرف وجود دارد و مسیر دستیابی به توافق با ابهامهای جدی همراه است.
در مجموع، مجموعه گزارشهای منتشرشده نشان میدهد که با وجود آغاز تلاشها برای رسیدن به آتشبس، اختلافات اساسی میان ایران و آمریکا همچنان پابرجاست و چشمانداز دستیابی به توافق نهایی در کوتاهمدت همچنان نامشخص است.