عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل و واکنش متقابل تهران، نیروهای نظامی جمهوری اسلامی «به شکل مستقل و تا حدی جدا از یکدیگر» و بر اساس «دستورالعملهای کلی و از پیش تعیینشده» عمل میکنند.
عراقچی روز یکشنبه در گفتوگو با شبکه Al Jazeera همچنین درباره هدف قرار گرفتن یک نفتکش در سواحل عمان گفت این اقدام «انتخاب ما نبود» و موضوع را به وزرای خارجه کشورهای عربی منتقل کرده است.
پیش از آغاز حملات، برخی منابع نزدیک به حکومت ایران از صدور دستور «آتش به اختیار» به نیروهای موشکی سپاه پاسداران خبر داده بودند؛ دستوری که بر اساس آن، در صورت کشته شدن فرماندهان ارشد، یگانها میتوانند بر پایه چارچوبهای از پیش تعیینشده اقدام کنند. در حملات اولیه روز شنبه، علاوه بر رهبر جمهوری اسلامی، شماری از مقامهای ارشد نظامی از جمله رئیس ستادکل نیروهای مسلح، وزیر دفاع و فرماندهکل سپاه پاسداران کشته شدند.
همزمان با این تحولات، منابع کشتیرانی و مقامهای چند کشور اعلام کردند دستکم سه نفتکش در سواحل خلیج فارس و دریای عمان آسیب دیدهاند. مرکز امنیت دریایی عمان گزارش داد یک نفتکش با پرچم پالائو در نزدیکی شبهجزیره مسندم هدف قرار گرفت و چهار نفر زخمی شدند، بیآنکه جزئیات دقیقی از نوع پرتابه منتشر شود. دو منبع امنیت دریایی نیز گفتند نفتکش «امکیدی ویوم» با پرچم جزایر مارشال هنگام عبور در فاصله حدود ۴۴ مایل دریایی شمالغرب مسقط بر اثر اصابت یک پرتابه دچار خسارت شد. سازمان United Kingdom Maritime Trade Operations (یوکیامتیاو) نیز از گزارش وقوع انفجار در همان موقعیت خبر داد.
گزارشهای دیگر حاکی است یک نفتکش در بندر جبلعلی امارات متحده عربی بر اثر سقوط آوار ناشی از رهگیری هوایی آسیب دیده و یک کشتی سوخترسان دیگر نیز در سواحل امارات دچار خسارت شده است. در پی این رخدادها، اداره دریانوردی وزارت حملونقل آمریکا به کشتیهای تجاری توصیه کرده به دلیل خطر حملات تلافیجویانه از عبور از تنگه هرمز و گستره وسیعتر خلیج عمان خودداری کنند.
تحولات اخیر نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و انرژی در یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی جهان را افزایش داده و احتمال گسترش دامنه درگیریها به حوزههای دریایی و اقتصادی را برجسته کرده است.