در پی تداوم محدودیتهای اینترنتی در ایران، گزارشها از شکلگیری یک بازار غیررسمی فروش اینترنت بدون فیلتر در برخی موبایلفروشیها حکایت دارد؛ بازاری که در آن، کاربران برای چند دقیقه دسترسی آزاد، هزینههای قابلتوجهی پرداخت میکنند.
بر اساس گزارش وبسایت سیتنا، برخی فروشندگان با استفاده از سیمکارتهای موسوم به «خط سفید» یا «اینترنت پرو»، امکان اتصال کوتاهمدت به اینترنت بدون محدودیت را فراهم کرده و برای ۱۰ دقیقه اتصال، بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان دریافت میکنند.
این سرویس بهویژه برای خریداران آیفون اهمیت پیدا کرده، چرا که برای راهاندازی اولیه و تأیید اپلآیدی نیاز به اینترنت بینالمللی بدون فیلتر دارند.
سیتنا با انتقاد از این وضعیت، آن را نمونهای از رانت و تبعیض در دسترسی به اینترنت دانسته و نوشته است:
«چگونه ممکن است دسترسی آزاد برای برخی به منبع درآمد تبدیل شود، اما دیگران برای ابتداییترین حق خود مجبور به پرداخت هزینههای سنگین باشند؟»
این رسانه همچنین تأکید کرده که چنین روندی مصداق فروش غیرقانونی پهنای باند و ایجاد فرصت سوءاستفاده در حوزه فناوری اطلاعات است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که برخی مقامها اعلام کردهاند محدودیت اینترنت بینالملل بهدلیل شرایط جنگی و با تصمیم نهادهای امنیتی اعمال شده و فعلاً ادامه خواهد داشت.
در مقابل، برخی مسئولان دولتی تأکید کردهاند که طرح «اینترنت طبقاتی» بهصورت رسمی از سوی دولت ارائه نشده، اما اجرای آن توسط برخی اپراتورها با تخلفاتی همراه بوده است.
همزمان، نهادهای ناظر بر اینترنت اعلام کردهاند که قطعی گسترده اینترنت در ایران وارد هفتههای طولانی شده و این وضعیت، زندگی روزمره، کسبوکارها و دسترسی عمومی به اطلاعات را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است.
کارشناسان معتقدند ادامه این شرایط میتواند به گسترش بیشتر بازارهای غیررسمی و افزایش نابرابری در دسترسی به اینترنت منجر شود؛ موضوعی که پیامدهای اجتماعی و اقتصادی قابلتوجهی به همراه خواهد داشت.