خبرگزاری رویترز در تحلیلی از سفر دونالد ترامپ به چین نوشت دیدار دو روزه او با شی جینپینگ، با وجود نمایشهای دیپلماتیک گسترده و گفتوگو درباره ایران، تایوان و تجارت، دستاورد ملموس و مشخصی برای حل اختلافات دو قدرت بزرگ جهان به همراه نداشت.
بر اساس گزارش رویترز، سفر ترامپ به پکن نخستین سفر یک رییسجمهوری آمریکا به چین از سال ۲۰۱۷ بود و در جریان آن موضوعاتی مانند جنگ ایران، تایوان، تجارت، هوش مصنوعی و روابط اقتصادی دو کشور مطرح شد.
با این حال، تحلیل رویترز نشان میدهد مذاکرات نتوانست پیشرفت چشمگیری در مسائل کلیدی ایجاد کند و بسیاری از اختلافات همچنان پابرجا ماندهاند.
بدون پیشرفت جدی درباره ایران
رویترز نوشت ترامپ پیش از سفر تلاش کرده بود نیاز آمریکا به کمک چین در پرونده ایران را کماهمیت جلوه دهد، اما همزمان برخی مقامهای دولت آمریکا معتقد بودند پکن میتواند نقش مهمی در پایان دادن به بحران مرتبط با جمهوری اسلامی ایفا کند.
با وجود این، ترامپ بدون آنکه نشانه روشنی از همکاری چین در پرونده ایران به دست آورد، پکن را ترک کرد.
او در دیدار با شی جینپینگ گفته بود:
«ما خیلی شبیه هم فکر میکنیم. میخواهیم این بحران تمام شود. نمیخواهیم ایران سلاح هستهای داشته باشد و میخواهیم تنگهها باز بمانند.»
اما شی جینپینگ در برابر این اظهارات سکوت کرد و وزارت خارجه چین همزمان بیانیهای منتشر کرد که در آن آمده بود:
«این جنگی است که هرگز نباید آغاز میشد و دلیلی برای ادامه آن وجود ندارد.»
نمایش بیشتر از سیاست
ترامپ در طول سفر از توافقهایی درباره خرید محصولات کشاورزی آمریکا، گوشت گاو و هواپیماهای بوئینگ سخن گفت، اما جزئیات این توافقها محدود و مبهم باقی ماند.
بازارها نیز واکنش سردی نشان دادند؛ زیرا قرارداد اعلامشده خرید ۲۰۰ هواپیمای بوئینگ از سوی چین کمتر از انتظارات بود. همچنین قیمت قراردادهای آتی سویا در آمریکا پس از سفر کاهش یافت؛ چون توافق مشخصی درباره خرید محصولات کشاورزی حاصل نشد.
رویترز نوشت دو کشور تنها توافق کردند شوراهایی جداگانه برای مدیریت تجارت و سرمایهگذاری دوجانبه تشکیل دهند، اما حتی جزئیات این سازوکارها نیز هنوز نهایی نشده است.
برخلاف سفر سال ۲۰۱۷، این بار هیچ بیانیه مشترک رسمی یا گزارش مشترکی از مذاکرات منتشر نشد.
سکوت راهبردی درباره تایوان
یکی از مهمترین موضوعات سفر، مسئله تایوان بود. رویترز نوشت خبرنگاران پس از نخستین دور مذاکرات، بارها درباره گفتوگوهای دو طرف پیرامون تایوان سوال کردند، اما ترامپ در کنار شی جینپینگ سکوت کرد.
در مقابل، چین خلاصه مفصلی از مواضع شی منتشر کرد که در آن هشدار داده شده بود سوءمدیریت اختلافات درباره تایوان میتواند روابط دو کشور را به «وضعیتی خطرناک» برساند.
ترامپ بعدتر در هواپیمای ریاستجمهوری گفت شی جینپینگ درباره موضع آمریکا در قبال دفاع از تایوان سوال کرده، اما او پاسخ داده است:
«من درباره آن صحبت نمیکنم.»
او همچنین درباره فروش تسلیحات بیشتر به تایوان نیز تعهد مشخصی نداد.
ترامپ منضبطتر از همیشه
رویترز در بخش دیگری از گزارش نوشت ترامپ که معمولا در سخنرانیها و دیدارهایش از متن فاصله میگیرد، این بار در پکن رفتاری بسیار کنترلشده و منضبط داشت.
به گفته مقامهای کاخ سفید، ترامپ تلاش میکرد فضای دیدارها آرام و بدون تنش باقی بماند؛ زیرا مقامهای حزب کمونیست چین علاقهای به غافلگیری در مراسمهای رسمی ندارند.
بازگشت به آمریکا با بحرانهای حلنشده
رویترز در پایان نوشت ترامپ در حالی به واشینگتن بازگشته که همچنان با همان مشکلات پیش از سفر روبهرو است؛ از جمله افزایش قیمت بنزین، تورم بالا و نارضایتی رایدهندگان آمریکایی.
به نوشته این خبرگزاری، سفر پرزرقوبرق پکن شاید برای مدتی کوتاه توجهها را از بحرانهای داخلی منحرف کرده باشد، اما بعید است بتواند مسیر سیاسی ترامپ را بهطور جدی تغییر دهد.