جمهوری اسلامی ایران به گزارشهای منتشرشده درباره احتمال استفاده آمریکا از داراییهای بلوکهشده ایران برای جبران خسارت کشورهای متحد واشینگتن در منطقه خلیج فارس واکنش نشان داد و این ایده را غیرقانونی خواند.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه در پیامی اعلام کرد دولتهای منطقهای در جایگاهی نیستند که از ایران درخواست غرامت کنند و تأکید کرد داراییهای مسدودشده ایران «نه غنیمت جنگی آمریکا و نه صندوق پرداخت خسارت به متحدان واشینگتن» است.
این واکنش پس از آن مطرح شد که خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد دولت آمریکا در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران برای بازسازی و جبران خسارتهای ناشی از درگیریهای اخیر در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مورد استفاده قرار گیرد.
بر اساس این گزارش، وزارت خزانهداری آمریکا مأمور شده است میزان خسارتهای واردشده به متحدان منطقهای واشینگتن را بررسی و برآورد کند. همچنین احتمال استفاده از این منابع مالی برای جبران خسارتهای گذشته و هزینههای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده مطرح شده است.
در جریان جنگ و تنشهای ماههای اخیر، ایران حملات موشکی و پهپادی متعددی را علیه اهدافی در کشورهای میزبان پایگاههای نظامی آمریکا انجام داده بود. تهران اعلام کرده بود این حملات در پاسخ به اقدامات آمریکا و اسرائیل صورت گرفته است.
غریبآبادی هشدار داد هرگونه توقیف، انتقال یا تخصیص داراییهای ایران بدون موافقت رسمی دولت جمهوری اسلامی، «اقدامی متخلفانه در حقوق بینالملل» محسوب میشود و مسئولیت آن متوجه آمریکا خواهد بود.
او همچنین تصریح کرد چنین اقدامی در شرایطی مطرح میشود که واشینگتن همزمان از مذاکره و کاهش تنش با تهران سخن میگوید. به گفته معاون وزیر خارجه ایران، هرگونه دستاندازی به اموال ایران با «پاسخی متناسب» از سوی جمهوری اسلامی همراه خواهد شد.
این مقام ایرانی در بخش دیگری از سخنان خود مدعی شد برخی کشورهای منطقه با در اختیار قرار دادن خاک و امکانات خود برای عملیات نظامی علیه ایران، در اقدامات خصمانه علیه تهران مشارکت داشتهاند و بنابراین نمیتوانند خواستار دریافت غرامت شوند. او افزود این کشورها باید خسارتهای واردشده به ایران را جبران کنند.
موضوع داراییهای بلوکهشده ایران یکی از محورهای اصلی مذاکرات میان تهران و واشینگتن برای پایان دادن به درگیریها و کاهش تنشهای منطقهای است. ایران خواستار آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده خود، لغو تحریمهای اقتصادی و به رسمیت شناخته شدن برخی مطالبات راهبردی خود در منطقه شده است.
تحلیلگران معتقدند اختلاف بر سر داراییهای بلوکهشده میتواند به یکی از مهمترین موانع در مسیر دستیابی به توافق احتمالی میان ایران و آمریکا تبدیل شود.