روزنامه فایننشال تایمز به نقل از منابع اطلاعاتی غربی گزارش داد که روسیه در آستانه ارسال نخستین محمولههای تسلیحاتی به ایران از زمان آغاز درگیریها قرار دارد؛ محمولهای که گفته میشود شامل پهپاد، دارو و مواد غذایی است.
بر اساس این گزارش، مقامهای ارشد تهران و مسکو تنها چند روز پس از شروع حملات آمریکا و اسرائیل، مذاکرات محرمانهای را درباره انتقال این تجهیزات آغاز کردند. روند آمادهسازی این محمولهها از اوایل ماه مارس شروع شده و انتظار میرود تا پایان ماه تکمیل شود.
منابع آگاه اعلام کردهاند که روسیه پیش از این نیز با ارائه تصاویر ماهوارهای، دادههای هدفگیری و پشتیبانی اطلاعاتی از ایران حمایت کرده است، اما ارسال پهپادها نخستین نشانه ملموس از ورود مسکو به فاز حمایت تسلیحاتی مستقیم از تهران محسوب میشود.
در همین حال، دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در واکنش به این گزارشها تأکید کرد: «در حال حاضر اخبار جعلی زیادی منتشر میشود. تنها چیزی که حقیقت دارد این است که ما به گفتوگو با رهبری ایران ادامه میدهیم.» این اظهارات بدون تأیید یا رد مستقیم ارسال پهپادها مطرح شده است.
به گفته یک مقام ارشد غربی، هدف روسیه از این اقدام صرفاً تقویت توان نظامی ایران نیست، بلکه حفظ ثبات سیاسی در داخل ایران نیز بخشی از محاسبات مسکو به شمار میرود.
در کنار این تحولات، روسیه بهصورت علنی بر ارسال کمکهای بشردوستانه نیز تأکید کرده و اعلام کرده است که بخشی از این کمکها، از جمله دارو، از طریق آذربایجان به ایران منتقل شده است.
ایران در سالهای اخیر استفاده از پهپادهای انتحاری را به یکی از ارکان اصلی راهبرد نظامی خود تبدیل کرده و از آغاز درگیریها نیز هزاران فروند از این پهپادها را به کار گرفته است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که تهران اکنون به دنبال دسترسی به نسخههای پیشرفتهتر این فناوری است.
در همین راستا، آنتونیو جوستوتزی، پژوهشگر ارشد مؤسسه خدمات سلطنتی متحد، تأکید کرده است که ایران بیش از افزایش تعداد پهپادها، به دنبال ارتقای کیفیت و قابلیتهای فنی آنهاست. او همچنین اشاره کرده که مذاکرات میان ایران و روسیه بلافاصله پس از آغاز حملات اخیر شدت گرفته است.
بر اساس ارزیابیهای موجود، یکی از گزینههای اصلی برای انتقال به ایران، پهپاد «گران-۲» است؛ مدلی که نسخه ارتقایافته پهپاد ایرانی «شاهد-۱۳۶» محسوب میشود و به گفته کارشناسان، از نظر موتور، سامانه ناوبری و توانایی مقابله با اخلال الکترونیکی بهبود یافته است.
در همین حال، گزارشهایی نیز از هدف قرار گرفتن مسیرهای انتقال تجهیزات نظامی میان ایران و روسیه منتشر شده است. بهعنوان نمونه، حمله اخیر اسرائیل به بندر انزلی بهعنوان یکی از نقاط کلیدی در این مسیر، میتواند بر روند انتقال این تجهیزات تأثیر بگذارد.
کارشناسان معتقدند که در صورت تحقق این همکاری تسلیحاتی، ایران ممکن است با مهندسی معکوس فناوریهای روسی، توان پهپادی خود را بیش از پیش ارتقا دهد. این موضوع میتواند به افزایش اثربخشی عملیات پهپادی ایران در میدان نبرد منجر شود.
در کنار این همکاریها، تهران خواستار دریافت سامانههای پیشرفته پدافند هوایی از روسیه نیز شده است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که مسکو درخواست ایران برای دریافت سامانه «اس-۴۰۰» را رد کرده؛ اقدامی که بهنظر میرسد با هدف جلوگیری از تشدید تنش مستقیم با آمریکا انجام شده باشد.
در مجموع، گزارش فایننشال تایمز از احتمال ورود روسیه به مرحله حمایت تسلیحاتی مستقیم از ایران حکایت دارد؛ تحولی که در صورت تأیید، میتواند ابعاد درگیریها را پیچیدهتر کرده و موازنه قدرت در منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.