یورگن هابرماس، فیلسوف و جامعهشناس برجسته آلمانی و یکی از مهمترین متفکران معاصر، در سن ۹۶ سالگی در شهر اشتارنبرگ در ایالت بایرن آلمان درگذشت. او از برجستهترین نمایندگان نسل دوم مکتب فرانکفورت و از تاثیرگذارترین نظریهپردازان علوم اجتماعی و فلسفه سیاسی در جهان به شمار میرفت.
هابرماس در ۱۸ ژوئن ۱۹۲۹ در شهر دوسلدورف آلمان متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتههای فلسفه، روانشناسی و ادبیات آلمانی در دانشگاههای گوتینگن، زوریخ و بن ادامه داد و به سرعت به عنوان یکی از چهرههای مهم اندیشه انتقادی در آلمان مطرح شد.
فعالیت علمی هابرماس در دهه ۱۹۵۰ در موسسه تحقیقات اجتماعی فرانکفورت آغاز شد؛ مرکزی که به عنوان کانون مکتب فرانکفورت شناخته میشود. او در این موسسه زیر نظر تئودور آدورنو فعالیت علمی خود را آغاز کرد و بعدها به یکی از مهمترین چهرههای این سنت فکری تبدیل شد.
هابرماس در سال ۱۹۶۱ با انتشار کتاب مشهور «دگرگونی ساختاری حوزه عمومی» به شهرت جهانی رسید. این اثر که یکی از مهمترین کتابهای علوم اجتماعی در قرن بیستم محسوب میشود، به بررسی شکلگیری و تحول حوزه عمومی در جوامع مدرن میپردازد.
او در سال ۱۹۶۴ کرسی فلسفه و جامعهشناسی ماکس هورکهایمر را در دانشگاه گوته فرانکفورت بر عهده گرفت. سخنرانی آغاز به کار او بعدها به کتاب «شناخت و علاقه» تبدیل شد که یکی از آثار مهم او در حوزه فلسفه و نظریه اجتماعی به شمار میرود.
از دیگر آثار برجسته هابرماس میتوان به کتاب «نظریه کنش ارتباطی» اشاره کرد که در سال ۱۹۸۱ منتشر شد و یکی از مهمترین نظریههای فلسفی و اجتماعی در دوران معاصر محسوب میشود. در این اثر، هابرماس به بررسی نقش ارتباط و گفتوگو در شکلگیری عقلانیت اجتماعی و نظم دموکراتیک میپردازد.
او علاوه بر فعالیتهای دانشگاهی، در عرصه عمومی نیز حضوری فعال داشت و در سالهای مختلف درباره مسائل مهم سیاسی و اجتماعی از جمله دموکراسی، جنگ، دین، اخلاق و آینده اروپا اظهار نظر میکرد. هابرماس همچنین به عنوان استاد مدعو در دانشگاههای معتبر جهان از جمله دانشگاه هاروارد تدریس کرده بود.
یورگن هابرماس تا سالهای پایانی عمر نیز به عنوان یکی از تاثیرگذارترین متفکران جهان شناخته میشد و آثار او همچنان در حوزههای فلسفه، علوم سیاسی و جامعهشناسی مورد مطالعه و بحث قرار میگیرد.