بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، جنگ ایران که حدود ۵۰ روز از آغاز آن میگذرد، باعث شده است بیش از ۵۰ میلیارد دلار نفت از بازار جهانی حذف شود؛ رقمی که به گفته تحلیلگران، یکی از بزرگترین اختلالها در عرضه انرژی در تاریخ معاصر به شمار میرود.
طبق برآوردها، از زمان آغاز بحران در اواخر فوریه، بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی از چرخه عرضه جهانی خارج شده است. کارشناسان میگویند این میزان کاهش عرضه، معادل چندین سناریوی گسترده جهانی است؛ از جمله توقف کامل مصرف سوخت در اقتصاد جهانی برای چند روز یا کاهش شدید فعالیتهای حملونقل در سطح بینالمللی.
در همین حال، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در ماه مارس حدود ۴۰ درصد از تولید نفت خود را از دست دادهاند؛ موضوعی که تأثیر مستقیمی بر عرضه جهانی و قیمتها گذاشته است. این کاهش تولید معادل حدود ۸ میلیون بشکه در روز برآورد شده که رقمی نزدیک به مجموع تولید برخی از بزرگترین شرکتهای نفتی جهان است.
همچنین صادرات سوخت جت از کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی، قطر، امارات، کویت، بحرین و عمان، بهشدت کاهش یافته و از حدود ۱۹.۶ میلیون بشکه در ماه فوریه به حدود ۴.۱ میلیون بشکه در ماههای مارس و آوریل رسیده است. این کاهش بهطور مستقیم بر صنعت هوانوردی جهانی تأثیر گذاشته و میتواند معادل سوخت مورد نیاز دهها هزار پرواز بینالمللی باشد.
با در نظر گرفتن میانگین قیمت حدود ۱۰۰ دلار برای هر بشکه نفت، تحلیلگران برآورد میکنند که کاهش عرضه نفت تا این مرحله، زیانی در حدود ۵۰ میلیارد دلار به همراه داشته است؛ رقمی که معادل کاهش حدود یک درصد از تولید ناخالص داخلی برخی اقتصادهای بزرگ جهان است.
در عین حال، کارشناسان هشدار میدهند که بازگشت کامل تولید و زیرساختهای انرژی در منطقه ممکن است ماهها یا حتی سالها زمان ببرد. برخی میدانهای نفتی در کشورهایی مانند کویت و عراق برای بازگشت به ظرفیت عادی به چندین ماه زمان نیاز دارند و آسیب به تأسیسات پالایشی و گازی نیز روند احیای کامل را طولانیتر خواهد کرد.
با وجود اعلامهایی مبنی بر بازگشایی تنگه هرمز پس از توافق آتشبس، تحلیلگران معتقدند اثرات این بحران همچنان ادامه خواهد داشت و بازار جهانی انرژی برای مدت قابل توجهی تحت تأثیر پیامدهای آن باقی میماند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که بازارهای جهانی بهشدت به ثبات عرضه انرژی وابسته هستند و هرگونه اختلال در منطقه خلیج فارس میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد.