خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که در چارچوب تفاهم اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی، ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری خصوصی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای حمایت از پروژههای اقتصادی و زیرساختی ایران پیشبینی شده است.
بر اساس این گزارش، بیش از نیمی از منابع این صندوق، معادل بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار، از سوی سرمایهگذاران و شرکتهای بینالمللی از مناطق مختلف جهان از جمله کشورهای خلیج فارس، آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی و ایالات متحده اعلام آمادگی شده است.
منابع مطلع گفتهاند این صندوق که با عنوان «صندوق بازسازی و توسعه» شناخته خواهد شد، هیچ بودجه دولتی یا کمک بلاعوضی دریافت نمیکند و بهصورت کاملاً خصوصی فعالیت خواهد کرد.
سرمایهگذاریهای پیشبینیشده در حوزههایی مانند انرژی، حملونقل، لجستیک، صنایع تولیدی و بازسازی زیرساختهای آسیبدیده متمرکز خواهد بود.
به گفته یک مقام ایرانی، تهران در ابتدا خواستار دریافت ۴۰۰ میلیارد دلار غرامت جنگی از آمریکا شده بود، اما واشینگتن با این درخواست موافقت نکرد. در ادامه، ایده تشکیل صندوق سرمایهگذاری مشترک بهعنوان راهکاری جایگزین مطرح شد.
این منابع تاکید کردهاند که صندوق مذکور کاملاً مستقل از مذاکرات مربوط به رفع تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است و سازوکار مالی جداگانهای خواهد داشت.
طبق این گزارش، فعالیت رسمی صندوق تنها در صورتی آغاز میشود که توافق نهایی میان تهران و واشینگتن امضا و اجرایی شود. تفاهمنامه فعلی یک چارچوب ۶۰ روزه برای ادامه مذاکرات و تدوین جزئیات نهایی محسوب میشود.
رویترز همچنین گزارش داده است که شرکتهایی از آمریکا، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور و مالزی از جمله طرفهایی هستند که برای مشارکت در این پروژه اعلام آمادگی کردهاند، هرچند فهرست کامل سرمایهگذاران هنوز منتشر نشده است.
ایران با برخورداری از منابع عظیم نفت و گاز، جمعیتی بیش از ۹۰ میلیون نفر و ظرفیتهای گسترده صنعتی، طی چهار دهه گذشته به دلیل تحریمهای بینالمللی از جذب سرمایهگذاری خارجی گسترده محروم بوده است. در صورت نهایی شدن توافق، این صندوق میتواند یکی از بزرگترین برنامههای سرمایهگذاری خارجی در تاریخ معاصر ایران باشد.