روابط اقتصادی آمریکا و کانادا پس از شکست مذاکرات تجاری میان دو کشور وارد مرحله تازهای شده است. دولت دونالد ترامپ تعرفه ۵۰ درصدی بر حدود ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای کانادایی اعمال کرده و مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، اعلام کرده است اتاوا از ۸ سپتامبر اقدامات تلافیجویانه مشابهی را علیه کالاهای آمریکایی اجرا خواهد کرد.
روابط نزدیک اقتصادی میان آمریکا و کانادا که طی دهههای گذشته یکی از پایههای اصلی رونق اقتصادی دو کشور بوده، اکنون تحت تأثیر سیاستهای تجاری دونالد ترامپ با بحرانی جدی روبهرو شده است. شکست مذاکرات اخیر میان واشینگتن و اتاوا باعث شده خطر شکلگیری یک جنگ تجاری گسترده میان دو همسایه آمریکای شمالی افزایش پیدا کند.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، پس از شکست مذاکرات فشرده روز جمعه گفت کشورش به این نتیجه رسیده که «آمریکا تغییر کرده است» و روابط دو کشور دیگر به شکل گذشته ادامه نخواهد داشت. او تأکید کرد کانادا باید خود را با شرایط جدید در روابط اقتصادی با بزرگترین شریک تجاریاش وفق دهد.
در ادامه این تنشها، دولت آمریکا از بامداد شنبه تعرفهای ۵۰ درصدی بر حدود ۲۰ میلیارد دلار از کالاهای وارداتی کانادا اعمال کرد. این اقدام یکی از تازهترین مراحل تشدید اختلاف تجاری میان دو کشور محسوب میشود و بخشهایی از اقتصاد کانادا را مستقیماً تحت تأثیر قرار خواهد داد.
دولت کانادا نیز اعلام کرده است که قصد ندارد بدون پاسخ باقی بماند. کارنی گفته اتاوا از ۸ سپتامبر تعرفههای تلافیجویانهای را در مقیاسی مشابه اعمال خواهد کرد. فولاد، محصولات لبنی، لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی، خمیر و کاغذ و برخی محصولات الکترونیکی از جمله بخشهایی هستند که ممکن است هدف اقدامات کانادا قرار بگیرند.
اهمیت این اختلاف از آنجا بیشتر میشود که اقتصاد کانادا برای دههها به دسترسی گسترده به بازار آمریکا وابسته بوده است. دو کشور یکی از عمیقترین روابط تجاری جهان را شکل دادهاند و زنجیرههای تأمین صنایع مختلف آنها در بسیاری از موارد به یکدیگر وابسته است.
صنایع خودروسازی، انرژی، فولاد، کشاورزی و تولید کالاهای صنعتی از جمله بخشهایی هستند که روابط اقتصادی دو کشور در آنها به شدت درهمتنیده است. افزایش تعرفهها میتواند هزینه واردات را برای شرکتها بالا ببرد و در نهایت بخشی از این هزینهها به مصرفکنندگان منتقل شود.
از سوی دیگر، کانادا تلاش دارد با اقدامات تلافیجویانه، فشار اقتصادی ایجادشده از سوی واشینگتن را کاهش دهد و آمریکا را نیز با هزینههای سیاست تعرفهای روبهرو کند. با این حال، اجرای تعرفههای متقابل میتواند به افزایش قیمت برخی کالاها در هر دو کشور و ایجاد اختلال در زنجیرههای تأمین منجر شود.
بحران کنونی تنها یک اختلاف اقتصادی معمولی میان دو کشور نیست و میتواند بر روابط سیاسی آنها نیز تأثیر بلندمدت بگذارد. آمریکا و کانادا سالها به عنوان دو متحد نزدیک در آمریکای شمالی همکاری کردهاند و روابط آنها در حوزههای دفاعی، امنیتی و اقتصادی بسیار گسترده بوده است.
کارنی با اشاره به تغییر شرایط، عملاً تأکید کرده است که کانادا دیگر نمیتواند روابط اقتصادی با آمریکا را بر اساس الگوی چند دهه گذشته تنظیم کند. این موضع میتواند نشانهای از تلاش دولت کانادا برای کاهش وابستگی اقتصادی به بازار آمریکا و یافتن بازارهای جدید برای صادرات باشد.
در مقابل، دولت ترامپ سیاست تعرفهای را ابزاری برای تحت فشار قرار دادن شرکای تجاری آمریکا و وادار کردن آنها به پذیرش شرایط مطلوب واشینگتن میداند. اما تشدید اختلاف با کانادا میتواند برای شرکتهای آمریکایی نیز هزینههایی به همراه داشته باشد؛ زیرا بسیاری از تولیدکنندگان آمریکایی به مواد اولیه و قطعات وارداتی از کانادا وابسته هستند.
اکنون با آغاز مرحله جدید تعرفهها، توجهها به واکنش بازارها و شرکتهای دو کشور معطوف شده است. اگر مذاکرات دوباره آغاز نشود و تعرفههای متقابل برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، اختلاف فعلی میتواند از یک مناقشه تجاری محدود به یک جنگ تجاری گسترده تبدیل شود.
تحولات اخیر همچنین نشان میدهد سیاست تجاری دولت ترامپ در حال تغییر یکی از پایدارترین روابط اقتصادی آمریکا است. کانادا که برای سالها دسترسی مطمئن به بازار آمریکا را یکی از مزیتهای اصلی اقتصاد خود میدانست، اکنون مجبور است برای مقابله با فشارهای واشینگتن، راههای جدیدی برای تجارت و کاهش وابستگی به اقتصاد آمریکا پیدا کند.