ایران تحریمهای گستردهتر آمریکا با هدف محدود کردن روابط اقتصادی تهران با جهان را محکوم کرده و آن را اقدامی غیرقانونی و فشار سازمانیافته خوانده است. همزمان، نشانههایی از تلاشهای دیپلماتیک برای ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشنگتن و کاهش تنشها در تنگه هرمز دیده میشود.
ایران روز سهشنبه در واکنش به دور جدید تحریمهای آمریکا، سیاست واشنگتن برای افزایش فشار اقتصادی و محدود کردن روابط تجاری تهران با دیگر کشورها را محکوم کرد.
وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد اقدامات جدید آمریکا فراتر از اختلاف میان دو کشور است و میتواند به تهدیدی برای اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل تبدیل شود. تهران همچنین ابراز امیدواری کرده است که کشورهایی که منافع و حاکمیت مستقل خود را در نظر میگیرند، در برابر این فشارها تسلیم نشوند.
دولت آمریکا روز دوشنبه مجموعه تازهای از تحریمها را علیه ۶۰ فرد، شرکت و کشتی در نقاط مختلف جهان اعمال کرد. واشنگتن همچنین به کشورهایی که با ایران همکاری اقتصادی دارند هشدار داده است که ادامه این روابط میتواند آنها را در معرض تحریمهای ثانویه آمریکا قرار دهد.
با وجود این فشارها، نام مؤسسات مالی بزرگ چین در فهرست جدید تحریمها دیده نمیشود. چین که طی سالهای گذشته یکی از اصلیترین خریداران نفت ایران بوده، اعلام کرده همکاری اقتصادیاش با تهران در چارچوب قوانین بینالمللی انجام میشود و کشورهای دیگر نباید در این روابط مداخله کنند.
همزمان، نشانههایی از فعال شدن مسیر دیپلماتیک برای کاهش تنش میان ایران و آمریکا دیده میشود. پاکستان که در هفتههای اخیر نقش میانجی میان دو طرف را بر عهده گرفته، اعلام کرده است در مذاکرات اخیر با تهران «پیشرفت قابلتوجهی» حاصل شده است.
مذاکرات مقامهای ایرانی و پاکستانی همچنین بر جلوگیری از تشدید درگیریها و بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز متمرکز بوده است. یک مقام پاکستانی نیز گفته است ایران تمایل کلی خود را برای بازگشت به مذاکرات صلح اعلام کرده، هرچند درباره تحریمهای جدید آمریکا نگرانیهایی دارد.
در همین حال، ایران و عمان درباره ایجاد یک «کریدور موقت کشتیرانی» در تنگه هرمز و همچنین طرح پاکسازی مینهای دریایی گفتوگو کردهاند. این تنگه که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است، در ماههای اخیر بهشدت تحت تأثیر درگیری و تنشهای منطقهای قرار گرفته است.
در تحول دیگری، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفتکش در نزدیکی ورودی تنگه هرمز هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته و از حرکت بازمانده است. این حادثه میتواند نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی در یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان را افزایش دهد.
همزمان، سپاه پاسداران ایران هشدار داده است در صورت تهدید زیرساختهای کشور، امکان وارد کردن ضربات شدید به منافع آمریکا و مسیرهای حیاتی انرژی وجود دارد.
از سوی دیگر، آمریکا روند بازگرداندن بخشی از کارکنان دیپلماتیک خود به برخی نمایندگیهایش در خاورمیانه را آغاز کرده است. این اقدام میتواند نشانهای از کاهش ارزیابی واشنگتن درباره احتمال تشدید فوری درگیریها باشد، هرچند برخی سفارتخانهها همچنان با ظرفیت محدود فعالیت خواهند کرد.
در مجموع، همزمانی تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا با تلاشهای میانجیگرانه پاکستان و عمان، وضعیت روابط تهران و واشنگتن را وارد مرحلهای پیچیده کرده است؛ مرحلهای که در آن از یک سو تحریمها و تهدیدهای نظامی ادامه دارد و از سوی دیگر، نشانههایی از تلاش برای بازگشت به مسیر مذاکره دیده میشود.